الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
59
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
ثانى نيز از كمال عظمت برخوردار بوده است . و دختر عمويش به همسرى وزير كبير سيد ميرزا مهدى مفتخر بوده است . پدرم در آغاز جوانى كه نزديك به بيست سال داشت پدر پير خود را از دست داد و همان زمان به درس اساتيد آن روزگار حضور پيدا مىكرد و با آنكه با كمال اندوهناكى به سر مىبرد از شركت در جلسات درس غفلت نمىكرد و بر همه همدرسان و همسالان خويش برترى داشت و در ميدان دانشورى گوى سبقت را از همگان مىربود . و آنگاه كه من به سنين هفتسالگى رسيده بودم و دوران خردسالى را پشتسر مىگذاردم پدرم كه مرد چهلساله بود در سنه 1074 هجرى در اصفهان درگذشت . بارى پدرم مردى فاضل و عالم و جليل القدر و انديشمند و محققى مدقق و جامع و در انواع علوم عقلى و نقلى و ادبى و رياضى و طبى و امثال اينها از علوم متداوله مهارت داشت و در نهايت پرهيزكارى و پارسايى و ديندارى و آراستگى و زهد از دنيا به سر مىبرد و با آنكه از ثروتمندان و دولتمردان عصر خويش به شمار مىرفت و شهرت همگانى داشت هيچگاه علاقهمندى به مال و جاه از خود نشان نمىداد و با كمال سادگى و بىآلايشى در اجتماع مردم از خواص و عوام ظاهر مىشد و با توجه به اينكه شايسته براى سمت داورى و شيخ الاسلامى بود از پذيرش هر دو منصب كه به وى پيشنهاد شده بود خوددارى كرد و از پذيرش آنها پوزش خواست . ميرزا عيسى عاشقوار به فرا گرفتن علم و دانش مىپرداخت و با آنكه شب و روز از آمد و رفتنش اظهار فتور و سستى مىكرد از نوشتن و مطالعه كردن اظهار خستگى و سستى در خود احساس نمىكرد . و در عين حالى كه از ثروت كاملى برخوردار بود و مىتوانست كتابهاى مورد نظرش را از راه خريدارى به دست آورد از خريد آنها