123 - شيخ اجل افضل الدّين حسن بن على بن احمد بن على ماهابادى پيشوا و علامه و نوادهء شيخ افضل احمد بن على مهابادى است . پيش از اين در شرح حال احمد نوشتيم او و پدر و جدش همه از دانشمندان متبحر بوده‌اند . و شيخ اديب افضل الدّين حسن بن فادار قمى از افضل الدّين روايت مىكرده و ممكن است خود او از شيخ ابو على فرزند شيخ طوسى و امثال او روايت كرده باشد . شيخ منتجب الدّين گويد : شيخ امام افضل الدّين حسن بن على بن احمد ماهابادى ، در فنون ادب مشهور بود و فقيهى صالح و ثقه‌اى متبحر به شمار مىآمد . آثار چندى دارد از جملهء آن‌هاست : شرح نهج ، شرح شهاب ، شرح لمع و كتابى در رد نجوم و كتابى در اعراب و ديوان شعر و ديوان نثر و اضافه كرده است خبر داد مرا به همگى كتاب‌هايش شيخ اديب افضل الدّين حسن بن فادار قمى ، كه خود پيشواى لغوىها بوده است . مؤلف گويد ، مراد از لمع كتاب لمع ابن جنى در نحو است و همين كتاب را هم جدش شرح كرده و ما هم در ترجمه وى بدان اشاره كرده‌ايم و در همان‌جا هم دربارهء نسبت مهابادى تحقيق لازم را به عمل آورده‌ايم « 1 » .

--> - ياقوت در معجم البلدان مىنويسد : نسا شهرى است در خراسان كه فاصلهء آن تا سرخس دو روز راه است و بيمارى عرق المدنى در آن فراوان است و كمتر كسى از مردم آن شهر است كه به اين بيمارى گرفتار نباشد و وجه تسميه آن به نسا بدين جهت است ، هنگامى كه مسلمانان به خراسان وارد شدند و عازم تسخير شهر نسا شدند مردان آن ولايت همگى فرار كردند و به غير از زنان كه عرب ، آن‌ها را فسا مىگويد ، ديگرى در محل باقى نماند هنگامى كه مسلمانان وارد شهر شدند و به غير از زنان مردى نديدند گفتند اينان كه زنند و با آن‌ها نمىتوان جنگيد پس ما ايشان را بطاق نسيان مىگذاريم : ( فنساء امرها ) تا مردهاشان بيايند به‌همين‌جهت آنجا را نسا گفتند - م . ( 1 ) - اين ترجمه كه در مجلد اوّل بوده مفقود شده است و از تحقيق مؤلف رحمه اللّه اطلاعى نداريم - م .