الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
289
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
گيلانى ، در نقليات از شاگردان ملا محمّد تقى مجلسى و ملا محمّد على استرآبادى و در عقليات و عرفان از تلاميذ استاد محقق آقا حسين خوانسارى استاد فاضل محقق سبزوارى و استاد علامه ملا ميرزا شيروانى بوده است « 1 » . و اكنون شيخ الاسلام شهرهاى گيلان است و سلطان روزگار ما شاه سليمان صفوى آنگاه كه در قزوين بود وى را از گيلان به قزوين طلبيد و منصب شيخ الاسلامى قزوين را به وى پيشنهاد كرد . او هم خواهناخواه آن منصب را عهدهدار شد و اينك نزديك به بيست سال است كه اين مقام مهم را به عهده گرفته است ( ضاعف اللّه قدره ) . گيلانى ، در اين سال كه سنه 1106 هجرى است نزديك به 67 سال از عمرش گذشته است ، و برادر فاضل ما آميرزا محمّد جعفر و ديگران از افاضل طلاب از شاگردان او بودهاند و برادر من از مقام فضيلت و دانش او بسيار تمجيد مىكرد و ما از استاد علامه خويش ملا ميرزا شيروانى ، شنيديم كه مىگفت : وى بسيار با فضيلت و هوشمند است و من خود ، هفت سال پيش از اين ، كه به گيلان رفته بودم با وى ملاقات كردم و او را چنان يافتم كه شنيده بودم . مع الاسف بيمارىهاى جسمانى و ناراحتىهاى روحانى از ناحيه ستمگران آن شهرها ، به اندازهاى بر او وارد شد كه از افاده و تدريس و تأليف بازمانده بود ، در عين حال بر بسيارى از كتابها در فنون مختلفه تعليقاتى نوشته است ( زاد اللّه بركاته ) .
--> ( 1 ) - معمول صاحب رياض ( مؤلف اين اثر ) اين است كه ، از مرحوم ملا محمّد باقر مجلسى به استاد استناد و از آقا حسين خوانسارى به استاد محقق و از ملا محمّد باقر سبزوارى به استاد فاضل و از ملا ميرزا محمّد شيروانى به استاد علامه تعبير مىكند - م .