الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )

172

رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )

صاحب از فن شعر و كتابت ( نامه‌نگارى ) كاملا برخوردار بوده ، و در هر دو بخش ، بر همپايگان خويش برترى و تفوق داشته است . جز اينكه « صابى » در صنعت نگارش از وى بالاتر بوده است . ثعالبى گفته است : صاحب ، آنچه را مىخواست مىنوشت و صابى ، آنچه را موظف و مراد بود ، به نگارش درمىآورد . و تفاوت اين دو حال بسيار است . اين بود بيانات چلبى . 142 - سيد اسماعيل بن على عاملى كفرحونى كفرحونى ، عالمى فاضل و فقيه بود و از شيخ حسن بن شهيد ثانى و سيد محمّد بن على بن ابى الحسن عاملى روايت مىكرده است . من به اندازه صد فقره از آثار او را كه دليل بر فضل و علم و فقاهت او است ، ديده‌ام . 143 - ابو سعد اسماعيل بن على بن حسين سمان وى از شيوخ مفسران بوده است . منتجب الدّين گويد : سمان ، در نهايت وثوق بوده و از حفاظ عصر خود به شمار مىآمده است . آثارى از او باقى مانده است از جمله : كتاب البستان در تفسير قرآن در ده مجلد ، و كتاب الرشاد در فقه ، و المدخل در نحو ، و الرياض در احاديث ، و سفينة النجاة در امامت ، و كتاب الصلاة ، و كتاب الحج ، و المصباح در عبادات ، و النور در اندرز . آثار او را سيد مرتضى و سيد مجتبى دو فرزند داعى حسينى رازى ، از شيخ حافظ مفيد ابو محمّد عبد الرحمن بن نيشابورى از خود او براى ما روايت كرده‌اند . 144 - ابو ابراهيم اسماعيل بن محمّد بن حسن بن حسين بن بابويه منتجب الدّين ، از او در فهرست خود نام برده است . و آنچه را كه دربارهء برادرش اسحاق به نگارش درآورده ، بدون كم و زياد دربارهء او نوشته است . و پيش از اين ، به نام برادرش اشاره كرديم .