[ « 274 » ] [ شاكرى سمرقندى ] [ متوفى 1000 ق / 1592 م ] شاكرى ، حضرت علّامة العلماء و قدوة الفضلاء ، شيخنا و استادنا - المستريح الى جوار رحمة اللّه - مولانا عصمت اللّه - عصمه اللّه بغفرانه - به مضمون فرمان واجب الاذعان كريمهء : وَ اشْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ « 1 » شكر را شعار خود ساخته ، اشعار دررنثار خود را از شعر شعراى زمان ، امتياز بدين تخلّص نموده ، علم فصاحت و رايت بلاغت ، در عرصهء ميدان سخنورى ، مىافراختند . حضرت آخوند از علماى اعلام و از فضلاى عالىمقام‌اند . تحصيل علوم آليه ، در صغر سنّ در خدمت والد عالى خود نموده‌اند و بعد از وفات والد بزرگوار ، به صحبت علماى اعلام شتافته ، به عقل كافى خلاصهء اوقات را به هدايت اللّه ، به مطالعهء علم فقه ، صرف نموده ، در زمان مختصر ، در

--> ( 274 ) . ملا عصمت الله شاكرى سمرقندى ، پسر مهتر مولانا محمود بن مولانا نعمت الله ، از بازماندگان خواجه عارف ديوگرى بخارايى عارف مشهور و از دانشمندان نامى زمان خود بود . تاريخ تولد وى به روشنى دانسته نيست و اگر تاريخ مرگ وى سال 1000 قمرى باشد و به قول مطربى بيش از نود سال عمر كرده باشد ، تاريخ تولد وى بين سالهاى 910 تا 920 قمرى است . وى در سمرقند چشم به جهان گشود و در همانجا دانش آموخت و در حكمت و رياضى استاد بود و در زمان عبد الله خان ازبك ، بر همهء دانشمندان برترى داشت . مردى پرهيزگار و ديندار بود و طلاب به وى بسيار معتقد بودند . او شاعرى زبر دست بود و غزل را نيكو مىسرود . تاليفات بسيارى دارد از آن جمله : نجات القارى در قرائت قرآن ؛ سؤال و جواب ؛ مسئلهء غربيه ؛ رسالهء راسته ؛ رسالهء حسنيّه و در آداب طهارت ؛ رساله در تحقيق سلسلهء جهريه ؛ حاشيه بر شرح ملا تا بحث فعل ؛ حاشيه بر شرح عقايد از عذاب قبر تا آخر : تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 7 - 8 ؛ تذكرهء شعراى كشمير ، ص 176 ؛ فرهنگ سخنوران ، 2 / 487 . ( 1 ) . سورهء نحل ( 16 ) ، 114 .