سلطان محمد مطربي سمرقندي

602

تذكرة الشعراء ( فارسي )

[ « 245 » ] صبورى سمرقندى [ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] صبورى سمرقندى ، از شعراى خوشگوى مقرّر اين عصر است ، تحصيل نموده اهليّت حاصل كرده ، به مرتبهء فضلاى رشيد رسيده است . نسبت مودّتش به اين فقير ، به مرتبهء اخوّت مساوى است . مشق مصنوع در صحبت اين كمينه نموده ، به جدّ و جهد تمام كار را از پيش برده ، از مطالعهء عبارات اشعار مطبوع او حقيقت : « انّ من الشعر لحكمة « 1 » » پيدا و از ملاحظهء استعارات گفتار مصنوعش معانى : « انّ من البيان لسحرا « 2 » » هويداست . تدوين ديوان نموده ، از فنّ عروض و قوافى باخبر و از اعمال معمّايى نيز ، بهره‌ور است . غير از مقلوب مستوى ، ديگر همهء اصناع مشكلهء شعرى را ، گفته گذرانيد ؛ اميد است كه آن را نيز بر كرسى بيان نشاند . از اشعار مشكلهء او در اين مجموعه ، به يك رباعى مضلّع مساوى الطرفين و رباعى مصنوع و رباعى مزيّن به صنعت ردّ العجز على الصّدر و رباعى اظهار مضمر ، اكتفا نموده شد . و المذكور هذا : نمايش تصوير

--> ( 245 ) . صبورى سمرقندى ، شاعر تاجيك سدهء دهم هجرى كه در سمرقند چشم به جهان گشود و در همانجا زيست . از دانشهاى مختلفى چون عروض ، قافيه و معمّا آگاهى داشت و به‌جز صنعت قلب مستوى ، از همهء صنايع بديعى دشوار در شعر خويش بهره مىگرفت : دائرة المعارف شوروى تاجيك ، 6 / 471 ؛ دانشنامهء ادب فارسى در آسياى مركزى ، 1 / 561 . ( 1 ) . مسند احمد بن حنبل ، 1 / 269 ، 303 ، 309 ، 327 ، 332 و 3 / 456 و 5 / 125 ؛ الموطا مالك ، ح 556 ، 557 ؛ منازل السائرين ، 1 / 352 . ( 2 ) . مجمع البحرين ابرقوهى ، ص 189 .