سلطان محمد مطربي سمرقندي
595
تذكرة الشعراء ( فارسي )
[ « 242 » ] فهمى تبريزى [ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] فهمى تبريزى ، از شعراى شكرريز بوده و فهم نيكو داشته و اين بيت را نيكو گفته : بيت : اگر بر بستر من گلفشانى مىدمد آتش * وگر بر تربت من آب ريزى دود مىخيزد [ 243 ] فگارى هندى [ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] فگارى هندى ، از شاگردان شيخ فيضى هندى بوده و اين مطلع از اوست : مطلع : هنوز اول يارى و آشنايى بود * كه طبع سركش او مايل جدايى بود
--> ( 242 ) . مولانا فهمى كه در منابع و تذكرهها ، او را فهمى تهرانى ، فهمى درشتى ( طرشتى ) ، فهمى رازى و فهمى روسى مىنامند . گويا به علت مسافرتهاى تجارى كه به جاهاى مختلف داشته او را به نسبتهاى گوناگون ناميدهاند و شايد مطربى نيز ، به همين دليل ، او را فهمى تبريزى نوشته است : تذكرة الشعراى جهانگير ، ص 22 ، 56 ؛ منتخب التواريخ ، 3 / 294 ؛ تحفة الاحباب فى تذكرة الاصحاب قادرى ، ص 294 ؛ طبقات اكبرى ، ص 507 ؛ رياض الجنهء زنوزى ، روضهء پنجم ، قسمت دوم ، برگ 902 ؛ تذكرهء روز روشن ، ص 539 و 540 ؛ هفتاقليم ، 3 / 83 - 84 ؛ نفائس المآثر ، برگ 303 ؛ صحف ابراهيم ، برگ 229 ( ش 69 ) و 230 ( ش 73 ) ؛ الذريعه ، 9 / 3 / 851 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 426 و 2 / 821 - 827 ؛ فرهنگ سخنوران ، 2 / 721 ؛ آتشكدهء آذر ، ص 220 ؛ قاموس الاعلام ، 5 / 3456 ؛ تاريخ ادبيات در ايران صفا ، 5 / 3 / 1070 - 1074 ؛ آيين اكبرى ، 1 / 316 ؛ عرفات العاشقين ، برگ 576 .