سلطان محمد مطربي سمرقندي
514
تذكرة الشعراء ( فارسي )
بيت : نهال عيش تو شاها به بوستان طرب * هميشه باد چو نخل مراد بارآور موشّح ششم ، اين بيت است كه به طريق توشيح از اين سه بيت برمىآيد . مصراع اول از مصارع اول و ثانى از ثانى . بيت : تركش چو خدنگ فتح را كرد عيان * مه گشت كمان ظفر شاه زمان موشّح هفتم ، حروف دو مصراع اول رباعى ، اظهار مضمر است كه بر بالاى ابيات قصيده ، به رنگ سبز مرقوم است . چون بعد از هشت بيت قصيده ، حرفى گيرند ظاهر مىشود و در محلّش مكتوب است . موشّح هشتم ، بيتى است كه از رقمهاى سرخى كه در زير مصراعها نهاده شده ، چون ابتدا از اول كنند ، پيدا مىشود و آن بيت اين است . « 1 » و از اين بيت مشجّرى ظاهر مىتوان كرد كه مثمر نام نامى ممدوح گرامى است و آن صورت بعد از مطيّر در صفحهء دوم اصل او ثابت است : كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ « 2 » و مطيّر بر پنج موشّح مشتمل است و موشّح اول از مصراعهاى اوّلش يك بيت فارسى و يك بيت تركى و از مصارع ثانى به همين دستور ، دو موشّح ديگر حاصل مىشود و حروف ابيات رباعى تركى در اثناى مطيّر به سرخى مكتوب است و حروف رباعى فارسى ، در زير مصارع مطيّر به رنگ سبز مرقوم است و اين دو رباعى را جناحين مطيّر مىنامند و در آنجا نوشته شده است و مصراعهاى اين قصيده ، بر شش موشّح مشتمل است ، از حروف اوايل مصراعهاى مذكور چون از اول تا آخر گيرند ، موشّح اول ظهور مىكند و بيت اول رباعى مضلّع مىگردد كه گوشوارهء اظهار مضمر است و حروفش به سرخى در جدول مقدم مرقوم است و چون از پايان قصيده از هرمصنوعى حرفى گيرند تا بالا بعد از حروف موشّح اول بيت آخر رباعى مضلّع مذكور ، به ظهور
--> ( 1 ) . بيت در اصل نوشته نشده است [ ج ] . ( 2 ) . سورهء ابراهيم ( 14 ) ، 24 .