و اين مطلعش نيز ، شيرين واقع شده : مطلع : جان نرخ بوسهء لب شكّرفشان توست * سودا رسيده است و شكر در دهان توست « 1 » » [ « 174 » ] [ مايلى سمرقندى ] [ زندهء 1013 ق / 1604 م ] مايلى ، تخلّص جناب افاضت‌مآب افادت انتساب ، مولانا دوست ميرك است . جناب مشار اليه ، ولد اعزّ جناب سيادت‌مآب ، مولانا خواجه كلان ، المشهور به « تخته » است كه شرح فضايلش ، در اين مجموعه ، در محلش مبسوط ، مبيّن مىگردد ، انشاء اللّه تعالى . تولد در ولايت سمرقند كرده ، تحصيل علوم نموده ، به مرتبهء مولويت رسيده ، خوان افاده ، بر اهل استفاده گسترانيده ، طلاب را به مطلوب مىرساند . ذات شريفش ، مستجمع جميع خصال حميده و صفات پسنديده گرديده ، رأى متينش ، مصباح رموز حقايق و مفتاح كنوز دقايق است . منطق شيرين و كلام نمكين دارد . بيشتر به گفتن درس علوم حقيقيّه « 2 » اشتغال مىنمايد . با وجود چندين فضايل ، توجه خاطر عاطر را به گفتن اشعار نيز ، مىگمارد . طبع خوب و خيالات مرغوب دارد و معانى بديعه را ، در الفاظ لطيفه ، مؤدّى مىگردد و به مضمون : « الولد سرّ ابيه « 3 » » از فنّ عروض و قوافى و گفتن و شكافتن معما و تواريخ ، بهره‌مند است و اين غزل از نتايج طبع سليم اوست :

--> ( 1 ) . مذكّر احباب ، حرف ( ميم ) . ( 174 ) . مولانا دوست ميرك مايلى سمرقندى از دانشمندان و شاعران قرن دهم و يازدهم سمرقند كه قصيده سرا بوده است : تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 8 . ( 2 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( حقيقة ) . ( 3 ) . رسائل شاه نعمت اللّه ولى ، 2 / 78 .