سلطان محمد مطربي سمرقندي
369
تذكرة الشعراء ( فارسي )
نقطهء دوم در ذكر شعرايى كه مؤلف ايشان را ديده و ملازمت ننموده [ است ] . [ « 111 » ] [ زكى همدانى ] [ متوفى 1025 يا 1034 ق / 1616 يا 1625 م ] زكى ، اسمش عبد اللّه است . تولّد در عراق نموده ، بدين ديار خير آثار آمده بود . روزى در مسجد جامع بزرگ اين مطلعش را به نيش كارد ، در تختهسنگى نوشت : بيت : تا كى عمل به قول بدانديش مىكنى * تا كى دل شكستهء ما ريش مىكنى
--> ( 111 ) . زكى همدانى ، از غزلسرايان معروف اصفهان در قرن دهم هجرى بوده و باشكوهى شاعر معروف آن زمان ، در حوزهء درس ميرزا ابراهيم همدانى حكيم معروف آن عصر ( متوفّى 1026 ق ) درس حكمت مىخوانده و سرانجام در همان شهر ، در تاريخ 1025 يا 1034 قمرى درگذشته است : تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 413 - 414 ؛ نشتر عشق ، 2 / 641 - 643 كه تاريخ وفات وى را سال 1025 يا 1030 قمرى نوشته است ؛ تاريخ ادبيات در ايران ، 5 / 1 / 512 و 5 / 2 / 1031 - 1035 ؛ ترجمهء مجمع الخواص صادقى افشار ، ص 208 ؛ تذكرهء نصرآبادى ، ص 236 - 237 ؛ تذكرهء ميخانه ، ص 580 - 587 ؛ نتايج الافكار ، ص 302 - 304 ؛ تذكرهء حسينى ، ص 138 ؛ سرو آزاد ، ص 36 - 37 ؛ كلمات الشعراء سرخوش ، ص 44 ؛ آتشكدهء آذر ، ص 271 ؛ شمع انجمن ، ص 185 ؛ قاموس الاعلام سامى ، 2 / 2417 ؛ رياض الجنهء زنوزى ، روضهء پنجم ، قسمت دوم ، برگ 834 ؛ خير البيان هادى ، برگ 325 - 327 ؛ الذريعهء آقابزرگ تهرانى ، 9 / 2 / 403 - 404 ؛ صحف ابراهيم ، برگ 132 ؛ رياض الشعراء والهء داغستانى ، برگ 154 ؛ فرهنگ سخنوران ، 1 / 413 - 414 ؛ تذكرهء منتخب اللطائف ، ص 202 ؛ مجمع الشعراى جهانگير شاهى ، ص 10 ، 170 - 171 ، 173 ، 174 ؛ تاريخ عالمآراى عباسى ، 1 / 149 ؛ گلزار جاويدان ، 1 / 576 ؛ رياض العارفين آفتاب ، ص 288 - 289 ؛ تخلصنامه ، 1 / 611 .