[ « 45 » ] [ باقى درزى بخارايى ] [ زندهء 1010 ق / 1601 م ] باقى ، اسم شريفش جناب افادت‌مآب افاضت انتساب ، مولانا باقى درزى بخارى است . ملازمان مولانا ، اسم سامى خود را تخلّص اشعار درربار خود گردانيده ، جواهر زواهر معانى را ، خلعت نظم پوشانيده ، بر سر بازار سخنورى در نظر صرّافان نكته‌پرورى جلوه مىدهند . جناب آخوند از موالى معتبر و خوش‌طبعان مشتهراند . در نادره‌سنجى فريد دهر و شهرهء شهراند . صورت خوب و سيرت محبوب دارند . اشعار دررنثار ايشان بين الانام مشهور و اوصاف كمال و نعوت جلال ايشان ، در « 1 » السنه و افواه مذكور است . در ايام سلطنت خاقان جنّت‌مكان ، عبد اللّه خان ، رعايت موفور يافته ، در سمرقند و هرات ، به گفتن درس علوم اشتغال مىنمودند و طلّاب از خوان افادهء ايشان ، مستفيد مىگرديدند . روزى اين فقير در سمرقند در صحبت عمدة الامرا فتح اللّه قوشبيگى ، به ملازمتش مشرف گشتم ، بعد از مكالمه و مذاكره ، مأمور به خواندن شعر شدم . اين غزل شيخ على نقى را جواب گفته بودم ، معروض گردانيدم :

--> ( 45 ) . ميرزا عمر درزى باقى بخارايى ، شاعر ايرانى كه در سوگ خواجه محمد امين خواجه كلان جويبارى ، سوگنامه‌اى سروده است : صبح گلشن ، ص 55 ؛ تذكرهء مخزن الغرائب ، 1 / 306 ؛ نمونهء ادبيات تاجيك ، عينى ، ص 143 - 145 ؛ تخلصنامه ، 1 / 155 - 156 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 8 ، 592 ، 596 ؛ عرفات العاشقين ، برگ 204 ؛ تحفة الاحباب فى تذكرة الاصحاب ، ص 349 - 353 ؛ فرهنگ سخنوران ، 1 / 121 . وى سوگنامهء خواجه محمد امين خواجه كلان جويبارى را در 1005 قمرى گفته و فتحنامهء بلخ و حصار شادمان كه توسط باقى محمد خان فتح شد ، در تاريخ 1010 قمرى سروده است و نشان مىدهد كه تا اين تاريخ زنده بوده است . ( 1 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( دار السنه ) .