[ « 43 » ] [ اقدسى خراسانى ] [ 976 - 1003 ق / 1568 - 1595 م ] اقدسى ، از شعراى خوشگوى خراسان است و اين غزل از گفتار اوست : غزل : نالهء ناقوس گبران از دل افگار ماست * پيچش زلف بتان از ناله‌هاى زار ماست كى رسد در حشر اجزاى وجود ما به هم * زين پريشانى كه از زلف بتان در كار ماست شعله‌اى هرگز كسى از پنبهء آتش نكرد * كورباطن را نظر بر جُبّه و دستار ماست

--> ( 43 ) . مولانا محمد اقدس ، متخلّص به « اقدسى » كه در 976 قمرى در سبزوار چشم به جهان گشود ، ولى در مشهد مقدس نشوونما يافت . وى از شگفتيهاى زمان خود بود . هوش تند و قريحه و طبعى روشن داشت . در آغاز جوانى ( حدود 996 ق ) به قزوين ، سپس به اصفهان ، شيراز ، بغداد ، كربلا و نجف رفت و در مدح مولا امير المؤمنين ( ع ) قصيده‌اى سرود ، پس از آن از راه فارس ، اصفهان و كاشان ، به قزوين باز گشت و با شاه عباس صفوى ملاقات كرد ، ولى ديرى نپاييد كه بيمار شد و در سال 1002 يا 1003 قمرى در قزوين درگذشت . وى با اينكه عمر كوتاهى داشت ، ولى اشعار دلنشين در غزل و قصيده و ساقىنامه دارد : عرفات العاشقين ، برگ 114 ؛ مجمع الخواص صادقى كتابدار ، ص 222 - 223 ؛ رياض الجنهء زنوزى ، روضهء پنجم ، قسم دوم ، برگ 794 ؛ هفت اقليم رازى ، 2 / 219 - 220 ؛ تذكرهء ميخانه ، ص 235 - 246 ؛ تذكرهء سيزده شاعر تقى الدين كاشى ، شاعر ششم ؛ شمع انجمن صديق ، ص 64 - 65 ؛ مرآت جهان‌نما ، برگ 21 ؛ آتشكدهء آذر ، ص 462 - 463 ؛ رياض الشعراء والهء داغستانى ، برگ 32 ؛ صحف ابراهيم ، برگ 34 ؛ تذكرهء لطائف الخيال شيرازى نسخهء ملك ؛ تاريخ ادبيات در ايران صفا ، 5 / 1 / 499 و 5 / 2 / 832 - 838 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 517 ؛ فرهنگ سخنوران ، 1 / 79 ؛ مشهد طوس سيد محمد كاظم امام ، ص 545 ، 620 ، 621 ؛ قاموس الاعلام ، 1 / 1007 ؛ الذريعه ، 9 / 1 / 87 ؛ تذكرة الشعراء محمد عبد الغنى خان ، ص 16 ؛ صبح گلشن ، ص 18 ؛ تذكرهء مخزن الغرائب ، 1 / 163 - 164 ؛ نشتر عشق ، 1 / 153 ؛ گلزار جاويدان ، 1 / 123 .