« پروانه » گفته و از شعراى آسياى ميانه جواب درخواست نموده بود ، همان رباعى را و جوابهاى بعضى شاعران را به مانند : محتشم ، ناطقى سبزوارى ، ملّا خرگاهى ، در تذكرهء خود ثبت كرده است . نعمت اللّه محترم ، هنگام مطالعه ، در جواب رباعى ولى دشت بياضى ، رباعى زيرين را در حاشيهء متن نوشته و در پايانش امضا كرده : پروانه به شمع سوخت گفتا اين راز * اى عاشق سوز غير عاشق‌پرداز فردا كه به تحقيق من و تو نگرند * يك‌رنگ بود حقيقت ناز و نياز ( حاجى نعمت اللّه محترم 1334 ) . « 1 » مطربى تذكرة الشعراى خود را ، در پيروى تذكرهء مذكّر احباب خواجه حسن نثارى تدوين كرده است . در ميان اين دو تذكره ، يك‌نوع عموميّت ، هماهنگى و حتّى درآوردن بعضى عباره‌ها نيز ، يكنواختى مشاهده مىگردد . نثارى تذكرهء خود را ، بعد از مقدمه ، از سلاطين آغاز كرده و به چهار فصل تقسيم كرده است . مطربى تذكرهء خود را ، پس از مقدمه ، به سه اسم ( باب ) تقسيم كرده است . مندرجهء تذكره ، با حروف ابجد ، به سه نقطه ، جدا كرده شده ، نقطهء اول را ، به ذكر افاضلى كه مؤلف مستقيما با آنها ملاقات و مصاحبه ، به عمل آورده و نمونهء اشعارشان را ، از خودشان گرفته است ، بخشيده است . در نقطهء دوم ، مؤلف شاعرانى درج كرده است كه آنها را ديده ، ولى ملاقات ننموده است . نقطهء سوم تذكره ، در بيان شاعرانى مىباشد كه مطربى ، آنها را نديده و اوصافشان را از ديگران شنيده است . اين نكته جالب توجه است . مؤلف تذكره ، به شرح‌حال و نمونهء اشعار آن شاعران را كه با آنها ملاقات و مذاكره كرده ، نسبت به ديگر شاعران ، مفصل‌تر آورده است . از بس كه هماهنگى و يكنواختى تذكرة الشعراى مطربى ، با تذكرهء مذكّر احباب خواجه حسن نثارى ، زياد به چشم مىخورد ، هنگام تهيّهء متن تذكرة الشعراى مطربى ، متون آنها را مورد مقايسهء قرار داديم . اين هماهنگى اكثر در مندرجه و سبك و نگارش آنها مشاهده كرده مىشود . براى اينكه به پژوهشگران محترم ، تصوّرات روشن معلوم گردد ، يك‌چند

--> ( 1 ) . مطربى ، تذكرة الشعرا ، ورق 227 ب .