با قد آن گل برابر ، شمع چون خواهد شدن * شمع خواهد كاستن ، و آن مه فزون خواهد شدن * * * خاك ره گشتم نگفتى خاك پاى ماست اين * زير پاى خود نمىبينى ، چه استغناست اين * * * چو همدردى نبينم كز غمش با وى سخن گويم * به پيش رو نهم آئينه و با خويشتن گويم به صورت خانه بر يادش روم از وى سخن گويم * به هر صورت كه باشد حسب حال خويشتن گويم [ 6 . ] مولانا حيدر طهماسبى ( حيدر تخلّص ) مردى خوش‌طبع و شيرين حركات بود و در لطايف و ظرايف در ميان امثال و اقران ممتاز مىنمود ، چنانچه در آن شيوه هرچند تعريف او كنند به جاى خود است . و در طريق شاعرى قدم بر قدم ابو اسحاق حلاج شيرازى و عبيد زاكانى داشت و هميشه همّت بر معانى خاص مىگماشت ، و طبعش به هزل و تضمين كردن ابيات استادان مايل بود و در آن وادى اشعار شيرين و معانى رنگين بر صفحهء ضميرش جلوه مىنمود ، و در غزل حيدر تخلّص مىفرمود ، امّا به مولانا حيدر طهماسبى مشهور بود و سبب نزول اين لقب آن است كه در محلّى كه شاه غفران‌پناه ابو المظفر شاه طهماسب - روّح اللّه روحه - امر فرموده بود كه همه كس تاج طهماسبى بپوشند ، و آن تاجى بود كله كوتاه ، و هنوز توقيع جهان مطاع به اين‌جانب نرسيده بود ، اوّل كسى كه آن تاج وهّاج بر سر نهاد مشار اليه بود و لهذا به آن كسوت منسوب گشت . امّا وفاتش در شهور سنهء 971 بود و اشعار او آنچه پسنديدهء مستعدان و بر السنهء خوش‌طبعان مذكور است ، همين است كه در اين اوقات مثبت شده . بمنّه و جوده و كرمه . انتخاب غزليّاته به منع باده ما را با حريفان دوش غوغا بود * به كيفيّت رسيديم و گناه از جانب ما بود * * *