شعر آن‌كه به تدبير كارسازى جودش * قاعده‌اى نو نهاد جود و كرم را همت او همچو خاك راه شمرده * حاصل كيخسرو و خزانهء جم را بركند آثار دوستگانى جودش * از دل درويش « 1 » بيخ و ريشهء غم را جز به سر سفرهء مكارم او بر * پر نكند لقمه‌اى نياز شكم را امّا مولانا شعيب از شعراى نودرآمد زمان است و به سبب مخالطت و مصاحبت ميرزاى « 2 » مشار اليه روشناس مستعدان دوران ، همواره اوقات عزيز به صحبت و منادمت صرف مىنمايد و هر روز در مجلسى ، و هر شب در منزلى به لهو و لعب اشتغال مىفرمايد و در اين اثنا گاهى به گفتن اشعار رنگين محبّت‌انگيز و ابيات متين مودّت‌آميز مىپردازد و به سبب آن ، رايات مفاخرت و استبداد برافراشته سر به هيچ طرزى از اشعار اهل زمان فرونمىآرد . از جملهء نوادر اشعار آن جناب چند قصيده و غزل است كه در سلك نظم كشيده و در چند قطعهء آن قصايد ، فكرهاى دور و خيالات بىقصور انگيخته و لهذا بعد از اتمام اين خلاصهء دلگشا ، كمينهء درمانده ، ذكر وى را در اين موضع گنجانيده و اين ابيات كه از مستحسنات شعرا است جهت تذكار و يادگار به نظر ناظران رسانيد . « 3 » انتخاب قصايده شبى من و دلى از سوز هجر در تب‌وتاب * رميده جان ز شكيب و بريده ديده ز خواب

--> ( 1 ) . در حاشيهء متن زوّار آمده . ( 2 ) . منظور : ميرزا شريف است . ( 3 ) . مولف عرفات ، در شرح احوال شاعر چنين گويد : « كليم ايمن سخندانى ، والد صفوراى معانى ، خواجه شعيب جوشقانى . . . مدتى است كه در عرصه سخن قدم ظهور دارد . اشعارش بغايت استادانه و صاحب طبعانه است و وى در مراتب سخن قادر و ماهر است . در امور دنيوى بغايت رسيده . در ملازمت امير حسين خان مىباشد و در وزارت وى كمال رشد نموده و الحال گويند در صفاهان است و به وزارت ارامنه قيام مىنمايد . ابيات بلند نفيس ازو بر زبانهاست . . . » در تذكرهء نصرآبادى ، ص 79 نيز چنين آمده : « پيوسته بزم صحبتش از اسباب طرب و شادى ، خصوصا جادونگاهان سيم ذقن خالى نبوده و همواره با ياران اهل و مصاحبان داد عيش مىداد . مير شوقى از منسوبين او بوده و از راه‌نمايى او پى به طريق ترتيب نظم برد . . . در ترتيب نظم قدرتى داشت » . در الذريعة ، ج 9 ، ص 549 نيز آمده است : « وامق و عذرايى از او در سه هزار و سيصد و پنج بيت در دست ديوان قصايد و غزليات و مقطعاتش ، در كتابخانهء ملك به شمارهء 5577 موجود است » .