بردن مايلى تبريزى به نزد شاه تهماسب از تعديات ميرزا احمد كفرانى به جريمهء سى تومان ( برابر نهصد روپيه ) بابت صله به مايلى و پرداخت هر مبلغى كه وى خاطرنشان ديوانيان سازد و بالاخره عزل او از منصب وزارت و موارد بسيار ديگر همه دليل توجه به شعر و احترام به شاعر در آن عهد است . علماى آن عصر هم كه تعدادشان زياد است ، در زمرهء شعراى مقرر زمانند كه به ذكر چند تن بسنده مىشود ، از جمله كمال الدين حسين اردبيلى ، اشرف شريفى شيرازى مدعوّ به ميرزا مخدوم ، علامه چلبى بيگ ( فارغ تبريزى ) ، خواجه افضل الدين محمد تركه اصفهانى ، مير محمد مؤمن استرآبادى ، مير محمد باقر اشراق استرآبادى ، شيخ بهاء الدين محمد عاملى ، آقا حسين خوانسارى ، ملا عبد الرزاق فياض لاهيجى ، ملا محسن فيض كاشانى . » « 1 » تذكرهء خلاصة الاشعار و زبدة الافكار كتاب حاضر كه مورد بررسى و تنظيم ما قرار گرفته ، جلد ششم از مجلّدهاى 6 جلدى تذكرهء خلاصة الاشعار و زبدة الافكار « 2 » تأليف مير تقى كاشانى است كه به مير تذكره معروف است . مير تقى الدين محمد فرزند شرف الدين على حسينى كاشانى معروف به مير تذكره در كاشان زاده شده و « ذكرى » تخلص مىكرده است . بالندگى و تحصيلاتش در همان كاشان بوده و نزد حسّان العجم محتشم كاشانى رموز شاعرى و معلومات ادبى را فرا گرفته و برحسب درخواست استادش ديوان او را گردآورى و مرتّب كرده است . سفرهاى او در سال 987 به اصفهان و در 990 به عتبات و در 1010 به همدان بوده كه در هر سفر به ملاقات شاعران هم موفّق مىگشته و بيشتر شهرت او مديون اين تذكره است كه مجموعه‌اى بزرگ و مشتمل بر اشعار فراوان است ، امّا مقدار شعر خود او كم و متوسط مىباشد . وى در سفر اصفهان با امير جلال الدين حسين و در سفر همدان با علامه عبد الباقى شكوهى ملاقات كرده و با ناطقى استرآبادى در سفر عتبات همراه بوده است . برخى از پژوهندگان از كوچيدن او به هند و تقديم كتابش به ابراهيم عادلشاه

--> ( 1 ) . فرهنگ اشعار صائب ، ج 1 ، ص 9 . ( 2 ) . بنا به گفتهء مؤلّف در آغاز كتاب خلاصه شامل مقدمه ، چهار فصل و چهار ركن و خاتمه است كه ركن اول ، دو مجلد ، و اركان و خاتمه نيز هركدام يك مجلّد مىباشد .