هذا القياس تا رجال الغيب ، و به جاى وى از اولياى ظاهر كه قطب بوده باشد تا مستحق قطبيت شده باشد ، يا از مردم ظاهر كه استعداد و قابليت اين منصب داشته باشند ، بىكوشش كشش مىكنند و به جاى وى مىبرند ، لاجرم اين عدد نقصان نپذيرد . تنبيه : پوشيده نماند كه از مجموع اقطاب كه در جميع سلسله‌ها به ظهور آمده‌اند هزار و سيصد و هفت قطب تعلق به سلسلهء اويسيه دارد . و از آن جمله هزار و دويست از مردانند ، و صد و هفت از زنان . و از جماعت مردان دويست ايشان در منصب قطب الاقطابى نشسته‌اند و لباس قطبيت پوشيده . و هفتصد ديگر در مسند قطبيت قرار گرفته‌اند ، اما لباس قطبيت نپوشيده‌اند . و سيصد ديگر مستحق اين مرتبه شده‌اند . و از زنان هفت تن به مرتبهء قطبيت رسيده‌اند و منصوب شده بىلباس قطبيت . و صد تن ديگر مستحق اين دولت شده‌اند اما منصوب نگشته‌اند . وصل : بدانكه اين هزار و سيصد و هفت قطب كه تعلق به سلسلهء اويسيه دارند دويست ايشان از اقطاب رجال‌الغيب‌اند ، و هزار و صد و هفت ديگر اقطاب عشرتى . و اقطاب عشرتى آنانند كه از معيشت دنيا و از تلذذات عالم فارغ نيستند ، يعنى به رسم اهل معيشت مىخورند ، و مىنوشند ، و مىپوشند و استراحت مىكنند و سير جهان در عالم ظاهر دارند به مردم ظاهر و در ميان اين مردمند ، و در عالم باطن نيز سايرند . اما اقطاب رجال الغيب به خلاف اينهايند و تصرف ايشان كامل است در جميع امور . فصل : بعد از دانستن اقطاب طبقهء اويسيه به تفصيل معلوم باشد كه هزار و دويست و هشتاد قطب تعلق به سلسلهء كبرويه دارد . و ازين جمله صد و ده تن از اقطاب رجال‌الغيب‌اند ، و هزار و صد و هفتاد ديگر از اقطاب عشرتى . و از مجموعه پنجاه و پنج تن از نسايند كه به رياضت و مجاهده به اين مرتبهء عظيمه مشرف شده‌اند . و هژده تن از جماعت نسا منصوب در منصب قطبيت شده‌اند و ( مستحق ) لباس آن شده‌اند ، اما نپوشيده‌اند . و سى و هفت تن ديگر مستحق اين معنى شده‌اند و منصوب نگشته . موعظه : اى درويش هوش دار و آگاه باش ! كه حق سبحانه و تعالى ايشان را در احسن تقويم آفريد ، چنان كه فرمود : « لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ » [ التين : 4 ] . از جهت كثافت « 1 » نفسانى و كدورات جسمانى از آن مرتبهء به مرتبهء ديگر كه اسفل سافلين است تنزل فرمود ، چنان كه گفت : « ثُمَّ

--> ( 1 ) - متن تق ، نسخهء اصل : كسافت