[ باب سى و هشتم در تذكرهء احوال حضرت خواجه تاج العطائى قدس الله تعالى روحه ] باب سى و هشتم در تذكرهء احوال و تفسير اقوال و تعيين اطوار و اوضاع و كرامات حضرت خواجه تاج العطائى قدس الله تعالى « 1 » روحه العزيز ، كه مردى بود دانشمند و بزرگ‌زاده ، و در علم ظاهر « 2 » بىنظير جهان « 3 » . و رياضت قوى داشت و مجاهدهء بىشمار . و از اعيان نجف بود . و در نارسيدگى دو بار حرمين را طواف كرده بود « 4 » . و در حج دوم حق سبحانه و تعالى علم نافعى بر وى كرامت كرده بود . اى درويش ! بدانكه اين اشارت به آن است كه علم آن بزرگوار الهامى بود نه كسبى . و در زمان بلاغت هفت بار ديگر حج گذارده بود و در زمان طواف هفتم اشارت شد و بشارت رسيد كه « 5 » : اى تاج العطائى ! نه بار حج گذاردى و علم بىقياس يافتى . ديگر ترا به مدينه بايد رفت و در آنجا بايد بود و از علم خود مردم را « 6 » نفع بايد رسانيد . چون اين بشنيد ، حضرت « 7 » خواجه قدس الله سره العزيز و رحمة الله عليه و بركاته به اشارت غيبيه رو به مدينهء حضرت رسول « 8 » صلى الله عليه و على آله و اصحابه و سلم كرد . ده روز در راه بود ، و در روز يازدهم به مدينه رسيد و به طواف روضهء مطهر « 9 » حضرت نبى صلى الله عليه « 10 » و سلم توفيق يافت . در آن طواف « 11 » نيز اشارت شد كه : اى تاج العطائى ! ترا در مدينهء مطهر مقدسهء حضرت سيد الثقلين عليه الصلاة و التحية زياده از دو سال بودن مصلحت نيست ، زيراكه درينجا دانشمندان بسيارند و حاجت به تو ، اين مردم نه آن مقدار دارند ، كه مردم تركستان دارند . البتّه « 12 » اگر خواهى كه عزت دنيا و شرف آخرت يا بى ، ترا « 13 » به جانب تركستان بايد رفت كه آنجا از اهل علم نيم در خورد تو عالمى نيست ، و آن مردم كمال احتياج به علما دارند . و ديگر مناسب آن مىنمايد كه در هرجايى كه « 14 » اهل علم كمتر باشند ، « 15 » آنجا بايد بودن كه ثواب آنجا بيشتر حاصل شود . و مقصود از تحصيل علم حصول ثواب است . بزرگوار زبان گستاخى گشود و گفت : يا رسول الله ! من بندهء ضعيف اشتياق خاكروبى روضهء مطهر مقدسهء پرانوار تو دارم و تو عالمى بر حال من و بر نيت قلبى من ، چگونه رخصتم مىدهى ؟ دوباره آواز آمد كه : اى تاج العطائى ! اعتقاد تو نه در آن مرتبه است كه به بعد طريق نقصان پذيرد و خلل يابد ، ازين‌جهت تركستانت حواله كرده شد « 16 » ، زيراكه هرچند دورى با منى اگر با منى ،

--> ( 1 ) - ب : - تعالى ( 2 ) - ب ، ت : ظاهرى ( 3 ) - ب : + بود ( 4 ) - ب : دو بار طواف حرمين كرده بود ( 5 ) - ت : - كه ( 6 ) - الف : - را ( 7 ) - ب : - حضرت ( 8 ) - ت : + الله ( 9 ) - ب : + منور معطر مقدس ( 10 ) - ب : + و على آله و اصحابه اجمعين ( 11 ) - ب : - در آن طواف ( 12 ) - ب : - البتّه ( 13 ) - ب : البتّه ( 14 ) - ب : كه هرجا از اهل ( 15 ) - ب : باشد ( 16 ) - ت : حواله تركستانت كرده شد