جبريل امين در نزول آيات لا ريبى واسطه ( اى ) بيش نى ، و او را « 1 » با وجود چندين هزار منزلت و مرتبت علم از كنه اسرار و معراج او نى . اول بود آخر آمد ، و آخر بود اول رفت . صوفيه گويند كه « 2 » مقصود « 3 » از ايجاد عالم وجود با بركات اوست ، چنان كه فرمود : لولاك لما خلقت الكون ، كه آن وجود را « 4 » وجود مقيد گويند كه در ضمن وجود مطلق است ، زيراكه اگر « 5 » اين نوع نباشد لو لاك لما خلقت الكون بىفايده باشد ، يعنى افلاك و ما فيها طفيل وجود مقيد است على تقييده به قيد خاص ، كه او را عالم كبرى گويند كه « 6 » مسافران مراحل طريقت و مجاوران منازل حقيقت را مقصود « 7 » همين عالم است كه مقصد اقصى و مطلب اعلى هر قاصد همين است . اما از صد هزار يكى به مقصد خود و اصل شود ، آن هم وقتى كه ذات خود را از عالم ناسوتى گذراند و به عالم لاهوتى ترقى دهد ، و روح مقدس علوى را به مرتبهء تقدس جلا دهد ، و پردهء حجاب جسمانى ظلمانى را به تيغ قاطع الماس صفت روحانى ببرد و ناچيز گرداند ، و روح قدسى از آلايش كدورات جسمانى مقدس شود ، آنگاه او را « 8 » مناسبت به روح مقدس وجود مقيد در ضمن « 9 » وجود مطلق پيدا شود كه او را وجود مكبر و « 10 » عالم كبرى « 11 » گويند . پس هر جزوى از اجزاء عالم در عالم شهادت ، راهيست بر آن وجود كه آن « 12 » عالم كبرى است ، چنان كه هر « 13 » حقيقتى از حقايق اين اجزاء را تعلقيست به حقيقت عالم كبرى . بعضى گويند كه وجود مقيد معهود نه عين وجود مطلق است و نه غير او ، زيراكه وجود مطلق را در هر وجود ، تأثير و تصرف است به تخصيص در وجود مقيد معهود ، اما عنوان « 14 » تصرف او در وجود موجودات برين نهج است كه بىوجود او هيچ وجود موجود نيست ، خاصه وجودى كه از نور ذات خود محض از براى « 15 » رفعت و عظمت ايجاد كرده باشد ، و اصناف « 16 » تحف « 17 » تحيات و انواع صلوات زاكيات فرستد و فرستاده بود . اگر كسى گويد نه عين وى است و نه غير وى ، هيچ استحاله نيست . و الله اعلم بالصواب « 18 » .

--> ( 1 ) - ت : - در نزول . . . او را ( 2 ) - ب : + اين نوع باشد ( 3 ) - ب : - مقصود ، ت : + در نزول آيات لا ريبى ( 4 ) - ب : - را ( 5 ) - ب : - اگر ( 6 ) - ب : - كه ( 7 ) - ب ، ت : + حقيقت ( 8 ) - ت : - را ( 9 ) - ب : چمن ( 10 ) - ب : وجود ديگر عالم ، ت : وجود بگيرد عالم ( 11 ) - ب ، ت : اكبر ( 12 ) - ب : اين ( 13 ) - ت : بر ( 14 ) - ت : عند ( 15 ) - ت : نواى ( 16 ) - ب : - اصناف ( 17 ) - ب : تحفه ( 18 ) - ت : + و اليه المرجع و المآب