[ باب ششم در تذكرهء احوال خواجه ابو نصر سامانى رحمة الله تعالى عليه ] باب ششم در تذكرهء احوال و تفسير اوضاع و ذكر اطوار و بيان اقوال و كرامات و مقامات حضرت مظهر سبحانى ، و مظهر لطف رحمانى ، و مبدأ نور ايمانى ، و قارى كلام ربانى ، و مؤيد سلطنت سلطانى ، و مروج شريعت پيغامبر آخر الزمانى ، محى الاسلام و مقوى دين ، حضرت شيخ الشيوخ و قطب المشايخ و مقدم اولياء ، حضرت خواجه ابو نصر سامانى رحمة الله تعالى « 1 » عليه و بركاته ، كه « 2 » مردى بود در كمال فضل و ادب ، و فصاحت بليغ و بلاغت قوى داشت . و در علم ظاهر لا نظير جهان « 3 » بود . و در علم باطن عديم المثل روزگار « 4 » و متشرع بىبدل بود « 5 » و قانون شرع را چنان مرعى داشتى كه از زمان بلاغت شرعى « 6 » تا دم نزع ، قولى و فعلى از آن بزرگوار بر خلاف « 7 » شرع واقع نشد الا سهوا « 8 » . اما در اوايل حال « 9 » مردى بود تاجر . و تجارت بنابراين مىكرد كه سنت رسول است ، صلى الله عليه و سلم « 10 » . نه اين « 11 » كه از پى نفس سرگردان باشد به عادت تجار ، بلكه غرض بزرگوار آن بود كه به اين تقريب به بنده‌هاى خداى تعالى فيضى « 12 » رساند و از صواب زكات محروم نباشد . روزى يكى از اصحاب آن بزرگوار سؤال كرد كه : اى خواجه ! با وجود اين همه دنيايى تجارت به چه كار آيد ؟ خواجه در جواب گفت : اى يار نيك مىگوئى اما اين مقدار هست كه فقير از آن زمان كه مكلف شده‌ام هيچ سنتى از سنن قولى و فعلى حضرت رسول صلى الله عليه و سلم از من ترك نشده است . عمدا نمىخواهم كه اين سنت نيز ترك شود . و ديگر اين « 13 » هم هست كه در تجارت نفعى « 14 » به مسلمانان مىرسد ، « 15 » هم در سفر و هم در حضر . و ديگر از ثواب زكات هم بهره ( اى ) هست . نشنيده‌اى كه در زمان حضرت نبى « 16 » صلى الله عليه و سلم جمعى « 17 » از اصحاب كه فقرا بودند پيش حضرت آمدند و گفتند : يا رسول الله ! اصحاب ديگر اغنيايند و ما « 18 » فقرا ! آنها را از ثواب زكات بهره‌اى و ما محروم ، چيزى فرماى تا مساوى باشيم . حضرت رسول صلى الله عليه و سلم فرمود « 19 » كه : اى فقيران ! مژده من شمايان را كه بعد از هر نماز فريضه بگوييد سى و سه بار الحمد لله ، و سى و سه بار سبحان الله ، و سى و سه بار الله اكبر ، و يك‌بار كلمه لا إله إلّا الله وحده لا

--> ( 1 ) - ب : - تعالى ( 2 ) - ب : - كه ( 3 ) - ب : - جهان ( 4 ) - ت : + بود ( 5 ) - الف ، ت : - بود ( 6 ) - ب : - از زمان . . . شرعى ( 7 ) - ب : از آن بزرگوار تا دم نزع قولى و فعلى خلاف شرع ( 8 ) - ب : - الا سهوا ( 9 ) - ب : - حال ( 10 ) - ب : رسول الله صلى الله عليه و سلم بود ( 11 ) - ت : + بود ( 12 ) - ب : فيض ( 13 ) - ب : آن ( 14 ) - ب : نفع ( 15 ) - ب : مىرسيد ( 16 ) - الف : - نبى ( 17 ) - ب : جمع ( 18 ) - ب : - ما ( 19 ) - ب ، ت : فرمودند