668 - عبد الله بن محمد بن هارون توّزى [ 1 ] و به قولى توّجى . ابو محمد كنيه داشت و از موالى قريش بود . او را از آن روى توّزى مىگفتند كه بر اصحاب توّزى در بصره فرود آمد . به سال 238 وفات كرد . از ابو عبيده و اصمعى و ابو زيد علم آموخت . او از اكابر لغت‌شناسان بود . كتاب سيبويه را در نزد ابو عمر جرمى فرا گرفت . مبرّد گويد كه توّزى عالم‌تر از رياشى و مازنى بود . محمد بن يزيد مبرّد گويد [ 2 ] در نزد عمارة بن عقيل خطفى شعر جرير را كه در آغاز آن مىگويد [ 3 ] : طرب الحمام بذى الاراك فشاقنى * لا زلت فى فنن و ايك ناضر مىخواندم ، ابو محمد توّزى هم حاضر بود تا به اين بيت رسيدم [ 4 ] : اما الفؤاد فلا يزال موكّلا * بهوى حمامة او بريّا العاقر عماره به توّزى گفت : دوست شما ابو عبيده در باب حمامه و عاقر چه مىگويد ؟ توّزى گفت : مىگويد نام دو زن است . عماره خنديد و گفت : نه ، دو ريگستان هستند در طرف راست و چپ خانهء من . توزى به من گفت كه آنچه مىگويد بنويس . من به احترام ابو عبيده در نوشتن درنگ كردم . گفت : بنويس كه اگر ابو عبيده حاضر بود خود به صحت گفتار او اعتراف مىكرد . . 669 - عبد الله بن محمد ناشئ [ 5 ] ابو العباس ، شاعر و متكلم معروف به ابن شرشير . اصل او از انبار است . در مصر و بغداد

--> [ 1 ] المختصر و بنگريد به اخبار النحويين البصريين ( در صفحات مختلف ) ، مراتب النحويين : 69 ، 122 ، نور القبس 215 ، الفهرست : 63 ، طبقات الزبيدى : 99 ، نزهة الالبّاء : 119 ، انباه الرواة 2 : 126 ، الوافى 17 : 521 ، بغية الوعاة 2 : 61 . [ 2 ] نقل از الفهرست . [ 3 ] حاصل معنى : كبوتر در « ذى الاراك » به طرب آمد و سبب آزار من شد و تو در ميان شاخه‌ها و درختان سبز و تازه بودى . [ 4 ] حاصل معنى : دل در گرو عشق « حمامه » يا نفرت از « عاقر » بود . [ 5 ] بنگريد به مراتب النحويين : 85 ، الفهرست : 217 ، تاريخ بغداد 10 : 92 ، المنتظم 6 : 57 ، انباه الرواة 2 : 128 ، ابن خلكان 3 : 91 ، عبر الذهبى 2 : 95 ، سير الذهبى 14 : 40 ، البداية و النهاية 11 : 101 ، طبقات المعتزلة : 92 ، لسان الميزان 3 : 334 ، النجوم الزاهرة 3 : 158 ، حسن المحاضره 1 : 559 ، الشذرات 2 : 214 .