عبد الله الأنصاري الهروي
مقدمه 51
طبقات الصوفية ( فارسي )
ذكر شده است . نمىدانيم اين شيخ عباس كه بوده است . آيا او همان شيخ عباس فقير هروى است ؟ بهر حال وى يار و همراه شيخ عمو در سفرها بوده است و شايد هم مانند شيخ احمد كوفانى از خدمتگزاران او . وى از جمله كسانى است كه پارهاى از احوال و اقوال مشايخ در طبقات الصوفية از زبان او نقل شده است 52 شيخ احمد چشتى بىترديد يكى از مشايخى كه ديدار و مصاحبت او و برادرش خواجه اسماعيل چشتى و ياران و مريدانش ، اثرى ژرف بر پير هرات گذاشته است ، شيخ احمد چشتى است . از مندرجات مقامات و نفحات كه چون موارد ديگر شباهت و قرابت لفظ و معنى ميان آن دو وجود دارد ، چنين برمىآيد كه شيخ الاسلام انصارى حرمت و عظمت بسيارى براى شيخ احمد چشتى و برادر و يارانش قائل بوده است و بهويژه حرمت برادر او نزد شيخ الاسلام بسيار زياد بوده است . اين اوست كه وقتى يكى از مجلسيان پير هرات از وى با او سخن گفت ، درباره پير هرات گفت : « اين دانشمند شما از كوى ماست » تأثير اين سخن در خواجه عبد اللّه به آن اندازه بود كه گفت « خداى داند كه از آن سخن وى در سر و دل من چيست يعنى از طمع و آن سخن وى مرا مايهاى است » . در اثر اين سخن بود كه پير هرات دعوت او را براى رفتن به نبادان پذيرفت و در آنجا بود كه براى اولين بار خواجه عبد اللّه چهل و اند روز در جمع شصت و دو تن از مشايخ به افشا و بسط علم حقيقت پرداخت و شايد براى اولين بار به سماع و رقص نشست ، و به سخن خود او سروكارش از اين دعوت و نشست و سماع و از نبادان خاست 53 . غير از احمد چشتى و برادرش نام چند تن از مشايخ ديگر كه در دعوت نبادان و مجلس كشف و حال و وجد و سماع آن حضور داشتند در مقامات و نفحات آمده است : بو حفص غاوردانى ، بشر كواشانى احمد مرجانه ، احمد كادستانى و دانشمند بوعطاى نبادانى . شيخ احمد چشتى ، شيخ احمد نجار و ابو نصر طالقانى و با حامد دوستان