صاعد الأندلسي

38

التعريف بطبقات الأمم

اين منبع عبارت است از : تاريخ نجومى يهوديان كه در فصل هفتم از بخش چهارم آن طرحى مفصّل در اين مورد ارائه شده است وآن كتاب يكى از تأليفات إسحاق بن يوسف اسرائيلى است كه نسخهء خطّيش در سال 708 ق / 1310 م به دست شخصي موسوم به ايزوط علام كتابت شده است . « 1 » اين مأخذ ، نخستين بار در 1869 م مورد توجّه ، اشنايدر « 2 » قرار گرفت وسپس همو آن را در سال 1881 م به زبان آلمانى ترجمه كرد ودر نگارش مقاله‌اى با عنوان « مطالعه دربارهء زرقالى » « 3 » مورد استفاده وانتشار قرار دارد . « 4 » بعد از آن تا جايى كه از مآخذ برمىآيد ، تنها در يك اثر ، آن هم پيرامون زرقالى وتنها قسمت مربوط به وى از اين سند ، استفاده شده است . اين اثر كتابي است به عنوان بررسى دربارهء زرقالى « 5 » كه آن را والى كروزا « 6 » در فاصلهء سالهاى 50 - 1934 م به چاپ رسانيده ومطلب مذكور را در صفحه‌هاى ( 442 ، 21 ، . P . P ) آن كتاب آورده است . در اينجا ترجمهء اين سند را با تكيه بر قسمت مربوط به قاضى صاعد كه براي ما ، هم ناشناخته است وهم مهمّ ، با چشم‌پوشى از توضيحات إضافي ميلاس ، از روى ترجمهء آلمانى پلسنر نقل مىكنيم : « 7 » . . . وحالا مىدانيم كه تقريبا در حدود أواسط قرن ششم هزارهء چهارم ( از تاريخ يهودي / 210 ق . م ) دانشمندان يهودي كه در سرزمين عيلام زندگى مىكردند ، به دستور پادشاهى كه همواره دانشمندان را دوست مىداشت وبدانان توجّه مىكرد ، يك بررسى مدام از حركات اجرام آسمانى را انجام دادند وبدين طريق براي آنان بسيارى از قواعد واقعي اين علوم وعلايم بخوبى آشكار وروشن گرديد وآنان با پژوهشها و

--> ( 1 ) . پلسنر ، همان‌جا ؛ سارتن ، 691 / lll . ( 2 ) . redienhS nietS . M ( 3 ) . . ilakraZ ruS sedutE ( 4 ) . S : 4 , XX - VlX ، 87 - 1881 . aifargollbib id onittelluB ( 5 ) . leiuqrazA erbos soidutsE ( 6 ) . . asorC illaV dalliM . M . I ( 7 ) . پلسنر ، 237 .