تأليف وتوليد علمي بسيار ستايش كرده است . « 1 » قاضى صاعد بعد از اينكه در محافل علمي قرطبه سرشناس شد وبه گفتهء ابن بشكوال « 2 » در زمرهء أهل معرفت وروايت ودرايت درآمد وبه قول ضبّى « 3 » ، فقيهى مشهور گرديد در 438 ق / 1017 م به طليطله رفت ، تا در آنجا از محضر أبو الوليد بن وقشى ، متولّد 408 ق / 1017 م بهره گيرد . « 4 » 3 . خود قاضى صاعد در معرّفى أبو الوليد بن وقشى وتعلّمش در نزد أو چنين مىگويد : أبو الوليد هشام بن أحمد بن هشام بن خالد كناني معروف به ابن وقشى از أهل طليطله است . أو يكى از پيشگامان در علوم ويكى از گستردگان در أنواع معرفتها واز أهل انديشهء درست ونظر تيز وتخصّص در صناعت هندسه ومنطق واز استواران در علم نحو ، لغت ، شعر وخطابه وعلم فقه واثر وكلام است ومزيد بر آنها وى شاعرى بليغ ، زبان‌آور ، داناى به تبارشناسى وتاريخ وسرگذشتها ومحيط به كلّيات علوم ديگر است . من در سال چهار صد وسى وهشت در طليطله با وى ديدار كردم ومدّتى طولانى در فراگيرى ويادگيرى از أو ، همراهش گشتم . پس وى را دريايى از دانش وكانسارى از پاكيزگى وشوخ‌طبعى وجامع‌منشهاى پسنديده وداراى فضيلتهاى شگفت ، يافتم وأو اكنون در اين زمان [ 460 ق ] زنده است وبيش از پنجاه سال عمر دارد . خود أو به من خبر داد كه در سال چهار صد وهشت متولّد شده است وعهده‌دار مقام قضاى أهل طلبيره از توابع طليطله پايتخت قلمرو أمير المأمون يحيى بن ظافر إسماعيل بن عبد الرحمن بن إسماعيل بن عامر بن مطرف بن موسى بن ذي النون شده است . « 5 » قاضى صاعد در هنگام ملاقاة با ابن الوقشى وشروع به استفادهء مداوم از محضر

--> ( 1 ) . همين كتاب . ( 2 ) . 2 / 232 . ( 3 ) . ص 311 . ( 4 ) . همين كتاب . ( 5 ) . همين كتاب .