صاعد الأندلسي
119
التعريف بطبقات الأمم
بوده است . « 1 » 4 . چهارمين اشكال بنيادين موجود در چاپ بوعلوان به عدم درك علمي أو مربوط مىشود . ازاينرو ، وى اصطلاحهاى علمي را نفهميده ودر باب هركدام توضيحي خواسته است بدهد ، مرتكب اشتباه شده وبه همين لحاظ در متن هم غلطهايى وارد ساخته كه بعدا بدانها با تفصيلي بيشتر خواهيم پرداخت واكنون فقط به مواردى از اشتباههاى فاحش وى در اين زمينه اشاره مىكنيم ؛ بدينترتيب : الف - بوعلوان از آنجا كه اصطلاح نجومى الخمسة المتحيّرة را كه عبارتند از : زحل ، مشترى ، مرّيخ ، زهره وعطارد « 2 » ، درك نكرده ، آن را به الخمس المتميّزة تبديل كرده « 3 » كه نه در نسخهها موجود است ونه صحيح است . ب - همچنين وى نام كتاب الأدوية المفردة تأليف ابن الجزّار را كه در عين حال در حكم يك اصطلاح پزشكى وداروشناسى است ، نفهميده وآن را سرخودانه وبدون اينكه در نسخههاى التعريف بطبقات الأمم چنين نسخه بدلي موجود باشد ، به الأدوية المفيدة تبديل كرده است . « 4 » ج - همچنين وى اصطلاح تعديد علوم را كه به معناى تقسيم ودستهبندى علوم است ، نفهميده وآن را به صورت غلط تعديل علوم تبديل كرده است كه متن را بىمعنى ساخته « 5 » ودر جاى ديگر اصطلاح آراء شاذّة را نفهميده ولذا آن را به ارشادات بدل ومعنى عبارت قاضى صاعد را معكوس كرده است . « 6 » د - نيز وى چون متوجّه اصطلاح علم الأنواء نشده ، آن را به صورت علم الأنواع ، با « عين » به جاى « همزه » در آخر كلمه ، درآورده است كه هم اشتباه وهم برخلاف ضبط نسخههاست . « 7 »
--> ( 1 ) . نك : ص 35 . ( 2 ) . خوارزمي ، مفاتيح العلوم ، 225 . ( 3 ) . ص 143 . ( 4 ) . ص 154 . ( 5 ) . ص 168 . ( 6 ) . نك : ص 197 . ( 7 ) . نك : ص 120 .