الشيخ الصدوق ( مترجم : مسترحمي )
41
علل الشرايع ( فارسي )
باقى بودن خلق شدهايد و فقط از خانه اى به خانه ديگر منتقل ميشويد ) چگونه فانى و نابود ميگردد ( اهل ) بهشتى كه در آن هلاكت ( و مرگ ) نيست ، و آتشى كه هيچ وقت خاموش نميشود « 1 » و ليكن بايد بگوئى كه ما منتقل ميشويم از خانه اى به خانه ديگر ( يعنى از دنيا منتقل خواهيم شد بآخرت ) .
--> « 1 » در موضوع خلود در بهشت و جهنم ، خداوند فرموده : هميشه خواهند بود چنان كه ميفرمايد * ( هُمْ فِيها خالِدُونَ ) * ، اهل جهنم هميشه مخلد خواهند بود ، و ميفرمايد : * ( خالِدِينَ فِيها أَبَداً ) * ، بهشتيان در بهشت هميشه خواهند بود ، * ( وَما هُمْ مِنْها بِمُخْرَجِينَ ) * ، اهل بهشت و جهنم از بهشت و جهنم بيرون نخواهند آمد ، و جهت آنكه بهشتيان در بهشت و جهنميان در جهنم هميشه خواهند ماند آنست كه روى نيت و قصد آنها است زيرا بهشتى اگر هميشه در دنيا بماند از اطاعت خدا رو نميگرداند و جهنمى اگر تا أبد در دنيا بماند قصدش جز گناه كردن چيز ديگرى نيست لذا روى نيت ايشان خداوند عمل ميفرمايد : و بيايد در اين موضوع حديثى در باب ( 299 ) و طبق آيه شريفه : * ( كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَه ) * ، هر چيزى جز ذات مقدس واجب الوجود فانى و نابود مىشود ميتوان گفت كه بالاخره بهشت و جهنم پايانى دارد بمنطوقه استثناء در آيات شريفه : * ( وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ ) * ، آنان كه به راه سعادت و خداپرستى واقعى رفته باشند در بهشت هميشه خواهند بود تا آسمانها و زمين باقيست مگر آنكه مشيت خداوند غير آن را بخواهد ( كه زايل و نابودشان سازد ) * ( خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ ) * ، جهنميان در جهنم مخلدند تا آسمانها و زمين باقى و برقرار است مگر آنكه مشيت الهى ( فنا و نابود نمودن ايشان را ) بخواهد ، البته خدا هر چه را اراده كند و بخواهد مينمايد ، و حديثى در همين موضوع مرحوم شيخ بهاء الدين ( ره ) در كشكول ( ص - 73 - 3 چاپ قم ) نقل مينمايد كه : سيأتى على جهنم زمان ينبت في قعرها الجرجين ، بيايد زمانى بر جهنم كه در قعر آن شاهى كه يكى از سبزيهاى معروف است سبز شود ، و كلا التقديرين العلم عند اللَّه لانه عليم خبير