است با اينكه بيست سال بوده از او خبرى نداشته و ( در فراقش آنقدر گريست كه ) ضعف بينائى در چشمانش پديد آمد . فرمود : بلى ميدانست كه زنده است زيرا شبى از شبها هنگام سحر ( از خداى تعالى ) درخواست نمود كه ملك الموت بنزدش آيد ، بريال ملك الموت ( كه يكى از اعوان عزرائيل است ) بنزدش حاضر گرديد و معروض داشت مطلب چيست فرمود : خواستم اين را سؤال كنم كه ارواح بندگان را بيك مرتبه قبض مينمائى و يا يكى بعد از ديگرى ، گفت يكي بعد از ديگرى ، فرمود : روح فرزندم يوسف را قبض نموده اى ، گفت قبض ننموده‌ام . بدين جهت آن حضرت دانست كه يوسف زنده است و بفرزندانش فرمود برويد تجسس كنيد شايد بيابيد يوسف و برادرش ( بنيامين ) را « 1 » .

--> « 1 » شايد پرسش آن حضرت براى اين بوده كه اگر بطور اجتماعى قبض ارواح را نموده باشد ممكنست متوجه روح حضرت يوسف نشده باشد . و در بحار ( 12 - جديد ) از كمال الدين نقل مينمايد كه حضرت يعقوب ميدانست حضرت يوسف زنده است ، زيرا موقعى كه برادران يوسف پيراهن آن حضرت را سالم و خون آلود بنزد پدر آوردند آن حضرت فرمود : اگر گرگ او را خورده باشد بايد پيراهنش را دريده باشد چون غير ممكنست گرگى انسانى را بخورد و پيراهنش را پاره نكند . و اگر كسى گويد : با اينكه ميدانست زنده است پس چرا آنقدر ميگريست جواب گوئيم گريه و اضطراب آن حضرت به جهت مفارقت و دورى حضرت يوسف بوده و در موضوع قابض ارواح كه : آيا خداوند است يا عزرائيل تنها يا با فرشتگان ديگر ، در قرآن ميفرمايد : * ( اللَّه يَتَوَفَّى الأَنْفُسَ ) * ، خداوند ميميراند هر كس را ، و در يك جا ميفرمايد * ( قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ) * ، بگو اى پيغمبر بمردم كه ارواح شما را ملك الموت كه موكل بر شما است يكى بعد از ديگرى قبض خواهد كرد . و در يك جا ميفرمايد : * ( الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ ) * ، آن افرادى كه بدست ملائكه طيّب و رحمت قبض روح خواهند شد ، و در يك جا ميفرمايد : * ( تَوَفَّتْه رُسُلُنا ) * ، قبض روح مردم بدست جمعى مخصوص از فرستادگان ما انجام خواهد گرديد و در يك جا ميفرمايد : * ( تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ) * ، قبض روح بدست ملائكه انجام ميگيرد . در جواب اين اختلاف بيان حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است در جواب مرديكه از حضرتش پرسيده : خداوند در قرآن در موضوع قبض روح يك مرتبه نسبت به خود داده و يك مرتبه بملك الموت و يك مرتبه بدستهء مخصوص و يك مرتبه نسبت بملائكه مطلق آن حضرت فرموده : خداى تعالى برتر و بزرگتر از آنست كه خود قبض أرواح بندگان نمايد بلكه ملائكه انجام ميدهند و چون بامر اوست بدين جهت نسبت به خود داده و خداوند براى ملك الموت دو دسته أعوان و ياور مقرر فرموده . ( چنان كه در روايت فوق اشاره بدين مطلب مينمايد ) يك دسته ملائكه رحمت كه قبض روح بندگان مطيع و صالح را مينمايند و يك دسته ملائكه نقمت كه قبض روح افراد گناهكار را مينمايند ، و باعتبار اينكه اين دو دسته ملك بامر ملك الموت قبض روح ميكنند خداوند آن را نسبت بملك الموت داده ، و نسبت بملائكه داده چون آنها اين عمل را انجام ميدهند . و قريب به همين مضمون را خوئى ( ره ) در شرح نهج البلاغه از من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق ( ره ) از حضرت صادق عليه السّلام نقل مينمايد ، و نيز همانند اين جواب را از كتاب توحيد شيخ صدوق از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام نقل مىكند .