الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )
725
علل الشرايع ( فارسي )
ترميم مىكنند و اگر مال نداشته باشند صاحب حق به امام عليه السّلام مراجعه مىكند زيرا ايشان جزيه را به امام مىدهند پس براى دريافت حق الجناية نيز بايد به آن جناب رجوع گردد همان طورى كه بنده ضريبه « 1 » را به مولايش مىدهد و مولى هم در عوض جنايات او را جبران و ترميم مىكند و اهل ذمّه در واقع مماليك امام عليه السّلام مىباشند پس هر كدام از آنها كه اسلام آوردند آزاد مىباشند . باب سيصد و بيست و هشتم سرّ اين كه در مورد اموال بر مدّعي بيّنه واجب بوده و بر مدّعى عليه قسم و در مورد دماء بر مدّعى عليه بينه و بر مدّعى قسامه مىباشد حديث ( 1 ) پدرم رحمة الله عليه از سعد بن عبد الله ، از محمّد بن الحسين ، از ابن ابى عمير ، از ابن اذينه ، از بريده ، از ابى عبد الله عليه السّلام راجع به قسامه مىپرسد ؟ حضرت فرمودند : در تمام حقوق بر مدّعى لازم است اقامه بيّنه كرده و بر مدّعى عليه خوردن قسم واجب است مگر در خصوص دماء زيرا رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم هنگامى كه در وادى خيبر بودند انصارى مردى از خود را گم كرده و پس از چندى او را مقتول يافتند ، پس گفتند : فلان يهودى او را كشته است . رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم به طالبين خونش فرمودند : دو مرد عادل از غير خودتان بياوريد كه شهادت دهند فلان يهودى او را كشته و اگر چنين شهودى نيافتيد پنجاه نفر از شما بايد قسم بخورند كه او قاتل اين مرد انصارى است . انصارى عرضه داشتند : يا رسول الله صلَّى الله عليه و آله و سلَّم : اوّلا : دو شاهد عادلى كه از ما نباشد و چنين شهادتى دهد را نداشته و ثانيا : چيزى را كه ما خود نديدهايم چگونه قسم بر آن بخوريم ، حضرت ديه مقتول را از مال خودشان به انصار دادند . سپس امام صادق عليه السّلام فرمودند : رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم خون مسلمين را به واسطه قسامه حفظ فرمودند ؛ زيرا وقتى فاجر و
--> « 1 » - مقصود از ضريبه آن است كه مملوك با مولا قرار مىگذارند در بيست و چهار ساعت مثلا پانزده ساعت بنده براى مولا كار كند و نه ساعت باقيمانده هر چه كسب كرد مال خودش باشد حال آنچه در پانزده ساعت كسب مىكند ضريبه نام دارد .