الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )

623

علل الشرايع ( فارسي )

را رعايت نموده است . امّا شرطى كه به نفع آنها است : خداوند متعال در مورد ايلاء « 1 » به نفع زنان چهار ماه را تعيين نموده زيرا مىداند كه نهايت صبر ايشان تا اين مدّت است . خداوند عزّ و جل در قرآن مىفرمايد : * ( لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ ) * ( و آنان كه با زنان خود ايلاء مىكنند چهار ماه انتظار بكشند . . . ) . پس در ايلاء خداوند متعال مرد را مجاز قرار نداده بيشتر از چهار ماه ترك مباشرت با همسرش را بكند زيرا مىداند كه اين مدّت نهايت صبر زنان بوده كه مىتوانند خود را از مردان باز دارند . و امّا شرطى كه عليه آنها است : خداوند متعال در قرآن مىفرمايد : عدّتهنّ * ( أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْراً ) * ( عدّه زنانى كه شوهرشان فوت كرده چهار ماه و ده روز است ) . يعنى هر گاه زنى شوهرش فوت نمود خداوند بر او واجب كرده به مقدارى كه در زمان حيات شوهرش در صورت ايلاء صبر مىكرد ( چهار ماه ) حال نيز صبر كند چه آنكه خدا مىداند نهايت صبر زن بر ترك مباشر چهار ماه است از اين رو حق تعالى اين مدّت را بر او و عليه او شرط كرده است . حديث ( 2 ) على بن حاتم ، از قاسم بن محمّد ، از حمدان بن حسين ، از حسين بن وليد ، از محمّد بن بكير ، از عبد الله بن سنان نقل كرده كه وى گفت : محضر مبارك حضرت ابى عبد الله عليه السّلام عرض كردم : براى چه عدّه زن مطلَّقه سه ماه بوده و عدّه زنى كه شوهرش فوت نموده چهار ماه و ده روز مىباشد ؟ حضرت فرمودند : زيرا سوزش زن مطلقه در ظرف سه ماه تمام مىشود ولى سوزش زن شوهر مرده تمام نمىشود مگر بعد از چهار ماه و ده روز .

--> « 1 » - ايلاء عبارت است از اين كه مرد قسم بخورد كه با همسر دائمى خود به طور دائم يا به مدت بيش از چهار ماه هم بستر نشود و مقصودش از اين قسم اضرار به زن باشد و حكم آن اين است كه اگر زن به حاكم شكايت نمود حاكم به مرد چهار ماه مهلت مىدهد و پس از آن وى را مجبور مىكند كه يا از قسمى كه خورده شده برگردد و كفّاره دهد يا همسرش را طلاق بدهد .