الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )

343

علل الشرايع ( فارسي )

حديث ( 2 ) على بن احمد بن محمّد رضى الله عنه ، از ابو الحسين محمّد بن جعفر اسدى ، از سهل بن زياد آدمى ، از جعفر بن عثمان دارمى ، از سليمان بن جعفر نقل كرده كه وى گفت : از حضرت ابا الحسن عليه السّلام راجع به تلبيه و علَّت آن سؤال كردم ؟ حضرت فرمودند : هنگامى كه مردم محرم مىشوند حق تبارك و تعالى آنها را خوانده و مىفرمايد : بندگان و كنيزانم ، همان طورى كه شما براى من احرام بستيد من نيز آتش را بر شما حرام خواهم نمود مردم مىگويند : لبّيك اللَّهم لبيك . اين عبارت را مردم در مقام اجابت حق تعالى كه ايشان را مورد نداء قرار داد ايراد مىكنند . حديث ( 3 ) محمّد بن القاسم استرآبادى مفسّر رضى الله عنه از يوسف بن محمّد بن زياد و على بن محمّد بن يسار ، از پدرشان ، از حضرت حسن بن على بن محمّد بن على بن موسى بن جعفر بن محمّد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب عليهم السّلام ، فرمودند : مردى محضر مبارك حضرت رضا عليه السّلام رسيد عرض كرد : اى پسر رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم بفرماييد تفسير : * ( الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * چيست ؟ حضرت فرمودند : پدرم از جدّم ، از حضرت باقر و آن حضرت از حضرت زين العابدين و آن بزرگوار از پدرش عليهم السّلام نقل كردند كه مردى محضر مبارك امير المؤمنين عليه السّلام مشرّف شد و عرضه داشت تفسير * ( الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * چيست ؟ حضرت فرمودند : الحمد لله تفسيرش اين است كه بندگان خدا برخى از نعمتهاى الهى را اجمالا بدانند و در مقابل آنها حق را بستايند زيرا قادر بر دانستن تمام آنها مفصّلا نيستند چه آنكه نعمتهاى حق تعالى قابل شمارش يا دانستن نيستند ، پس حق تعالى به بندگان مىفرمايد : بگوييد : حمد براى خدا است در مقابل نعمتهايى كه پروردگار عالميان به ما داده است و عالميان عبارتند از : جماعات و گروههايى از مخلوقات چه جمادات و چه حيوانات امّا حيوانات را مورد نعمت قرار داد ، به خاطر آنكه حق تعالى به قدرت كامله اش آنها را حركت داده از رزق خود غذا به آنها عنايت فرموده ، آنها را در كنف و سايه خود احاطه نموده ، هر كدام را به نحوى كه مصلحت ايجاب مىكند مورد تدبير قرار داده است .