الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )
337
علل الشرايع ( فارسي )
حديث ( 3 ) پدرم و محمّد بن الحسن بن احمد بن وليد رضى الله عنهما از سعد بن عبد الله ، از قاسم بن محمّد اصفهانى از سليمان بن داود منقرى از فضيل بن عياض نقل كرده كه گفت : از حضرت ابو عبد الله عليه السّلام پرسيدم : مردم در حج رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم اختلاف دارند ، بعضى مىگويند : رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم به احرام حجّ محرم شدند ، برخى ديگر مىگويند : حضرتش به احرام عمره محرم شدند . گروهى ديگر مىگويند : حضرت با احرام حج قران خارج شدند . جماعتى ديگر مىگويند : آن جناب خارج شدند و منتظر فرمان خداى عزّ و جل بودند كه چه دستور مىرسد . امام صادق عليه السّلام فرمودند : خداوند عزّ و جل مىدانست كه آن احرام پيامبر صلَّى الله عليه و آله و سلَّم احرام حج بود و بعد از آن حضرتش ديگر حجّى بجا نياورد ، پس خداوند عزّ و جل تمام نسك و اعمال را در يك خوان براى پيامبرش جمع فرمود تا تمام آنها براى امّتش سنّت باشند لذا بعد از آنكه حضرتش طواف بيت را انجام داد و سعى بين صفا و مروه را به اتمام رساند جبرئيل عليه السّلام امر نمود آن را عمره قرار دهد لذا تمام كسانى كه با حضرت محرم شدند احرامشان را به عمره تمتّع تبديل كردند مگر آن كس كه سوق هدى نموده بود چه آنكه او به خاطر سوق هديتش محبوس گرديد و نتوانست از احرام بيرون آيد زيرا خداوند متعال در قرآن فرموده : * ( حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّه ) * يعنى اخراج از احرام قبل از رسيدن قربانى به محلَّش امكان پذير نيست بارى پيامبر اكرم صلَّى الله عليه و آله كه بر احرامش باقى ماند و به عمره تمتع عدول نكرد حق تعالى عمره و حجّ را برايش جمع فرمود چه آنكه حضرتش بر طبق عرفان عرب و شناخت آنها كه غير از حج به چيز ديگرى يعنى عمره آشنا نبودند ابتداء با احرام حج خارج گشت و در عين حال منتظر و مترصّد فرمان خدا بود كه چه دستور مىرسد . امام صادق عليه السّلام فرمودند : مردم در آن زمان به همان آيين جاهليّت عمل مىكردند مگر آنچه را كه اسلام تغيير داده بود لذا آنها انجام عمره را در اشهر حج روا نمىدانستند و براى آن وقت ديگرى قائل بودند از اين رو وقتى نبى اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلَّم به آنها فرمودند : احرام حج را كه در اشهر حج واقع ساختهايد به عمره مبدّل نماييد بر آنها بسيار گران و سخت آمد زيرا اصلا واقف به اين نبودند كه عمره را مىتوان در اشهر حج انجام داد و اين كلام پيامبر صلَّى الله عليه و آله در وقتى بود كه به آنها امر فرمود حجّ را فسخ نماييد ، كلام اين بود : از اين تاريخ تا روز قيامت عمره در حجّ داخل گشت و در حالى