الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )
303
علل الشرايع ( فارسي )
محضر امام صادق عليه السّلام رسيد به حضرت عرض كرد : اوّلا : المجالس بالامانات يعنى آنچه در محافل و مجالس گفته مىشود حاضرين نبايد آن را جايى نقل كنند . ثانيا : كسى كه در گلويش سرفه آمده و راه تنفس او را گرفته چاره اى ندارد از اين كه سرفه نموده و بدين وسيله مجراى تنفّس را باز كند . پس از ذكر اين دو نكته اظهار داشت : آيا اذن مىدهيد سخن بگويم ؟ حضرت امام صادق عليه السّلام فرمودند : آنچه خواستى بگو . ابن ابى العوجاء گفت : تا كى اين دشت را زير پاهاى خود پنهان كرده و روى آن اجتماع نموده و به اين سنگ پناه برده و اين خانه اى كه با آجر و گل ساخته شده عبادت نموده و گرد آن همچون شتر فرارى هروله مىكنيد ، هر كسى كه در كار شما بيانديشد به خوبى در مىيابد كه اين عمل را شخص غير حكيم و بدون فكر تأسيس نموده ، پس جواب بگو ، زيرا تو رئيس و بزرگ اين جماعت بوده و پدرت اصل آن محسوب شده و نظام اين گروه به او وابسته بوده است . حضرت امام صادق عليه السّلام فرمودند : كسى كه خدا گمراهش كرده و دلش را تار نموده ، حق و واقع را ناگوار دانسته و شيرينى و حلاوتش را اصلا درك ننموده لا جرم شيطان ولىّ و فرمانده او گشته و به مهالك و پرتگاه ها مىافكندش ، اين خانه رفيع ، بيتى است كه حق تعالى از بندگانش خواسته به واسطه آن عبادتش را نمايند تا بدين وسيله ايشان را در انجام اين عبادت و تركش مورد آزمايش قرار دهد از اين رو آنها را تحريص و ترغيب بر تعظيم و زيارتش كرده و آن جا را محلّ انبياء عظام و قبله نمازگزاران نموده است پس اين بيت شعبه اى از رضوان و بهشت حق تعالى بوده و راهى است كه منتهى به آمرزش بارى تعالى مىگردد ، اين بيت بر كمال استقامت و اعتدال نصب گرديده و محل تمركز عظمت و جلال گشته است ، حق تعالى آن را دو هزار سال پيش از آنكه زمين گسترده شود آفريد ، پس سزاوارترين كسى كه به آنچه امر نموده و از آنچه نهى كرده حق تبارك و تعالى است كه ارواح و صور را ايجاد و انشاء فرموده است . ابن ابى العوجاء گفت : اى ابا عبد الله ، خدا را ياد نمودى پس امر محالى را بر خداى غائب از ابصار ثابت كردى . امام عليه السّلام به او فرمود : واى بر تو چگونه غائب است كسى كه در بين مخلوقاتش شاهد بوده و از ريسمان گردن به ايشان نزديكتر مىباشد ، كلامشان را شنيده و