الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )
217
علل الشرايع ( فارسي )
حريز مىگويد : زراره و محمّد بن مسلم نقل كردند كه حضرت ابو عبد الله عليه السّلام فرمودند : هر كسى كه مال داشته و سال بر آن بگذرد لازم است زكات آن را بدهد . زراره مىگويد : محضر مباركش عرض كردم : اگر يك ماه يا يك روز به سال مانده اين مال را به ديگرى هبه كند حكمش چيست ؟ حضرت فرمودند : در اين فرض زكات به عهده مالك نيست ولى اگر بعد از سال هبه كند زكات از عهده اش ساقط نمىشود . حريز مىگويد : زراره نقل كرد كه امام عليه السّلام فرمودند : اين شخصى كه سال رسيد و بعد از آن مالش را هبه كرد به منزله كسى است كه در ماه رمضان يك روز از ايّام اقامتش را كه بايد روزه بگيرد افطار كرده سپس در آخر روز به منظور باطل كردن كفّاره اى كه در عهده اش آمده به سفر برود پس همان طورى كه در اينجا سفر كفّاره را ساقط نمىكند هبه نيز زكات را ساقط نمىنمايد . و نيز امام عليه السّلام فرمودند : شخص زمانى كه هلال ماه دوازدهم را ديد زكات بر او واجب مىشود ولى اگر پيش از ديدن هلال مالش را هبه كند جايز است و بر او تكليفى نيست مانند كسى كه از محلّ اقامتش خارج شود و سپس افطار كند ، بارى صاحب مال بعد از حلول سال حق ندارد و نمىتواند مستحقّين زكات را از آن منع كند امّا مادامى كه سال فرا نرسيده مىتواند زكات را از اهل زكات منع كرده و آن را به شخص دلخواهش هبه كند و اگر با اين مال كه قبل از حلول سال هبه اش مىكند مال ديگرى كه سال از آن گذشته و زكات به آن تعلَّق گرفته همراه باشد صرف اين همراهى صاحب مال را از هبه مزبور منع ننموده و جلو او را نمىگيرد . زراره عرض مىكند : دويست درهم تعلَّق به پنج يا ده نفر دارد و سال از اين مبلغ گذشته آيا بر اين افراد زكات اين مال واجب است يا نه ؟ حضرت فرمودند : خير ، اين مال به منزله آن مال است ( يعنى همان جوابى كه در حرث و غلَّات كه گندم و جو و خرما و كشمش است داده مىشود و مىگوييم : هر كسى به تنهايى بايد مالك نصاب باشد و الَّا زكات به او تعلَّق نمىگيرد ، اينجا نيز مىدهيم ) بر هيچ يك از اين نفرات زكات نيست مگر وقتى كه هر كدام به تنهايى مالك دويست درهم باشند . زراره مىگويد : عرضه داشتم : گوسفند و شتر و گاو و طلا و نقره در تمام اموال همين حكم را دارند ؟