الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )

213

علل الشرايع ( فارسي )

شخصى كه مسلك حروريّه « 1 » يا مرجئه « 2 » يا عثمانيه و يا قدريّه « 3 » داشته سپس توبه كرده و مذهب حق را اختيار كرده و رأيش نيكو گشته آيا نمازهايى را كه خوانده و روزهايى را كه گرفته يا زكاتهايى را كه داده و حجّى را كه انجام داده بايد اعاده كند ؟ امام عليه السّلام فرمودند : اعاده هيچ يك از اين واجبات لازم نيست مگر زكات زيرا آن را در غير موردش صرف كرده چه آنكه مورد و موضع آن اهل ولايت مىباشند و وى آن را به غير ايشان داده است . باب صد و سوّم اسرار نادره زكات حديث ( 1 ) پدرم رحمة الله عليه از محمّد بن يحيى عطَّار ، از محمّد بن احمد ، از محمّد بن معروف ، از ابى الفضل ، از على بن مهزيار از اسماعيل بن سهل ، از حمّاد بن عيسى ، از حريز ، از زراره ، وى مىگويد : محضر مبارك حضرت ابى جعفر عليه السّلام عرض كردم : مردى چند ماه نزد وى دراهمى بوده بعد آنها را تبديل به دنانير مىكند سپس از زمانى كه مالك دراهم شده مدت يك سال مىگذرد آيا زكات اين دنانير را بايد بدهد ؟ حضرت فرمودند : خير . بعد فرمود : اگر شخصى صد شتر به شما بدهد و به جايش دويست گاو بگيرد و اين گاوها نزد او چند ماه مانده و شترها نيز نزد تو چند ماه بمانند پس شتران او نزد تو مرده و گاوهاى تو نيز پيش او بميرند آيا شما دو نفر زكات آنها را خواهيد داد ؟ من عرض كردم : خير . حضرت فرمودند : طلا و نقره هم همين طور مىباشند ، سپس فرمودند : و اگر طلا و نقره به گندم و جو تبديل شدند و پس از مدّتى دوباره گندم و جو به

--> « 1 » - فرقه اى از خوارج مىباشند . « 2 » - كلمه « مرجئه » از مادّه « ارجاء » بوده به معناى تأخير انداختن و آن گروهى هستند كه معتقدند : اعمال از نيت و قصد مؤخّر بوده و با ايمان معصيت مضرّ نبوده همان طورى كه با كفر طاعت نافع نيست و ايشان چهار گروهند به اين شرح : مرجئة الخوارج ، مرجئة القدريّه ، مرجئة الجبريّة و مرجئة الخالصه . « 3 » - قدريّه : در اخبار و روايات قدرى به جبرى و تفويضى اطلاق شده و شارح مقاصد فرموده : خلافى نيست در اين كه قدريّه مورد ذمّ و ملامت هستند و در اخبار صحيحه آمده است : لعن اللَّه القدريّة على لسان سبعين نبيّا . يعنى خداوند قدريه را با زبان هفتاد پيامبر لغت كرده است . و مقصود از ايشان كسانى هستند كه معتقدند خير و شرّ به تقدير بارى تعالى و مشيّت حضرتش نيست . و در روايت صحيح از پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم آمده است كه : القدريّة مجوس امّتى .