و هم بر ملك سمت چپ منتهى چون فرشته سمت راست افضل است از فرشته جانب چپ ايماء و اشاره را در سلام به سمت راست مىكنند . عرض كردم : چرا در وقت سلام با تمام صورت اشاره نكرده بلكه اگر نمازگزار تنها است وظيفه دارد با بينى و در صورتى كه با جماعت است با چشم اشاره كند ؟ حضرت فرمودند : به خاطر آنكه جايگاه اين دو فرشته دو كنج دهان انسان بوده به اين نحو كه فرشته سمت راست در كنج راست دهان و فرشته جانب چپ در كنج چپ دهان مىباشد و اين كه نمازگزار به فرشته سمت راست سلام مىدهد به خاطر آن است كه ملك مزبور نماز را در نامه اعمال وى ثبت و ضبط مىكند . عرض كردم : چرا مأموم سه تا سلام مىدهد ؟ حضرت فرمودند : يكى ردّ سلام بر امام است كه در اين سلام قصد مأموم سلام بر امام و دو ملك موكَّل بر او ( امام ) بوده و سلام دوّمى بر كسى است كه در صف جانب راست او نشسته و بر دو ملك موكَّل آن شخص و سلام سوّم بر شخصى است كه در صف جانب چپ او قرار دارد و بر دو ملك موكَّل او و اگر در طرف چپ كسى نبود سلام سوّم را بر سمت چپ ندهد مگر آنكه جانب راست ديوار بوده و سمت چپش نمازگزارى باشد كه هر دو پشت سر امام نماز مىخوانند كه در اين صورت موظَّف است بر سمت چپش سلام دهد . عرض كردم : پس امام جماعت به چه كسى سلام دهد ؟ عرض كردم : پس امام جماعت به چه كسى سلام دهد ؟ فرمود : بر دو فرشته موكَّل بر خودش و نيز بر مأمومين ، در سلام بر دو فرشته بگويد : صحت و سلامت نمازم را براى كسى كه نمازش را فاسد كرده بنويسيد و در سلام بر مأمومين بگويد : سالم و در امان مانيد از عذاب حق عزّ و جل . عرض كردم : براى چه تحليل نماز سلام قرار داده شده ؟ حضرت فرمودند : به خاطر آنكه سلام تحيت و درود بر دو فرشته است . سپس حضرت فرمودند : وقتى نماز با حدود و ركوع و سجودش اقامه و اداء گرديد به مجرّدى كه بنده نمازگزار سلام داد با اين سلام ، سلامتى بنده از آتش تضمين مىگردد و اگر اين نماز در روز قيامت مقبول درگاه حضرت حق واقع شود اعمال ديگر نيز پذيرفته مىشوند در نتيجه وقتى نماز بنده اى سالم باشد تمام اعمالش سالم هستند و اگر سالم نبود و مردود از درگاه الهى واقع شد ديگر اعمال صالح نيز مردود واقع مىشوند . باب هفتاد و هشتم سرّ گفتن سه تكبير و بلند كردن دستها پس از سلام حديث ( 1 ) على بن احمد بن محمّد رضى الله عنه ، از حمزة بن قاسم علوى ، از جعفر بن محمّد بن مالك