شمس تا غسق ليل ( تاريكى شب ) چهار نماز واقع است كه حق تعالى از آنها اسم برده و بيانشان كرده است و غسق ليل يعنى نصف شدن شب ، بنا بر اين چهار نماز مزبور عبارتند از : ظهر ، عصر ، مغرب و عشاء . سپس حق تعالى به دنبال آيه مذكور فرموده : * ( وَقُرْآنَ الْفَجْرِ ، إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً ) * ( و به پا داريد نماز فجر و صبح را كه آن مورد شهود و حضور فرشتگان شب و روز مىباشد ) . اين نماز ( نماز صبح ) نماز پنجمى است و نيز در بيان نمازهاى واجب فرموده : * ( وَأَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَزُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ ) * « 1 » ( نماز را در دو طرف روز به پا داريد و نيز در ساعت تاريكى شب ) . دو طرف روز عبارتند از : مغرب و صبح و مقصود از « * ( زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ ) * » نماز عشاء است . و همچنين فرمود : * ( حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَالصَّلاةِ الْوُسْطى ) * « 2 » ( بر نمازها و نماز وسطى محافظت نماييد ) نماز وسطى ، نماز ظهر بوده و آن اوّلين نمازى است كه رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلم خواند ، اين نماز بين دو نماز در روز فاصله شده و آن دو عبارتند از : نماز صبح و نماز عصر . و در بعضى از قراءات خوانده شده : * ( حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَالصَّلاةِ الْوُسْطى ) * و صلاة العصر * ( وَقُومُوا لِلَّه قانِتِينَ ) * في صلاة العصر ( بر نمازها و نماز وسطى و نماز عصر محافظت نماييد و براى خدا بايستيد و در نماز عصر قنوت بخوانيد ) . سپس امام عليه السّلام فرمود : اين آيه در روز جمعه هنگامى كه رسول خدا صلَّى الله عليه و آله در سفر بودند نازل شد پس حضرت در آن نماز وسطى قنوت خوانده و بعد نماز را به حال خود واگذارده و چيزى به آن اضافه نكردند ولى براى مقيم و غير مسافر دو ركعت اضافه نمودند و سرّ ساقط شدن اين دو ركعتى كه حضرت براى مقيم و نماز ظهر اضافه نمودند از جمعه ، بودن دو خطبه مىباشد ، بنا بر اين كسى كه آن را تنها و بدون جماعت بخواند بايد چهار ركعت اداء نمايد همچون نماز ظهر در ساير ايّام و وقت نماز عصر روز جمعه همان وقت ظهر در ساير ايّام است .

--> « 1 » - سوره هود آيه ( 114 ) « 2 » - سوره بقره آيه ( 238 )