الشيخ اسماعيل حقي البروسوي
333
تفسير روح البيان
نعره زنان وجامه در آن كفت منم از ناكسان چه كويى مرا پذيرد درين حال جنيد كفت اى جوان بمراسلت موسى وهارون چندين سال فرعون مدبر را ميخواندند تا بپذيرد اگر سوختهء موحد كه به پاى خود آيد أو را چون نپذيرد شبلى در كار آمد وهر چه داشت از ضياع وأثواب وأموال جمله در بأخت ومجرد ماند انكه كفت اى شيخ مرا چه بايد كرد كفت در بازار بايد شد ودر يوزه بايد كرد همچنان كرد تا چنان كشت كه كس بوى خبري ندارد پس جنيد تازيانهء بوى داد وكفت درين سردابه شو درد را باندوه وخشم باب حسرت سپار وهركاه كه خبر حق بر خاطر كذر كند باين تازيانه اندامهاى خويش در هم شكن شبلى سه سال در ان سردابه آب حسرت از ديدكان همى ريخت وبروزكار كذشته دريغ وتحسر همى خورد بعد از سه سال سكرى در وى پديد آمد همچو مستان واله وسر كردان از ان سردابه برون آمد كاردى بدست كرفت ودر بغداد همى كشت وميكفت بجلال قدر حق كه هر كه نام دوست برد باين كارد سرش از تن جدا كنم آن خبر بجنيد رسيد جنيد كفت أو را شربتى دادهاند مست كشته از مستى وبيخودى ميكويد آنچه ميكويد چون با خود آيد ساكن شود يكسال در ان مقامش بداشتند چون از ان مقام دركذشت دامن خويش پر از شكر كرده بكرد محلها ميكشت وميكفت هر كه بگويد اللّه دهانش پر از شكر كنم پس عشق وى روى در خرابى نهاد پيوسته در همه أوقات همى كفت اللّه تا روزى كه جنيد كفت يا أبا بكر اگر دوست غايبست اين غيب كردن چراست واگر حاضر است اين كستاخى وترك أدب از كجاست سخن جنيد أو را ساكن كرد پس جنيد بفرمود تا أو را بحمام بردند وموى چند سأله از سر وى فرو كردند آنكه دست وى كرفت وبمسجد شو نيزيه برد هشتاد كس از جوانمردان طريقت وسلاطين حقيقت حاضر بودند چون أبو الحسين نوري وأبو على رودبارى وسمنون المحب ورويم بغدادي وجعفر خلدى وأمثال ايشان جنيد كفت اى مشايخ وأصحاب هر چه پير سرى سقطى از رياضت ومجاهده از ما بديد ما أزين كودك بديديم اگر أجازت فرماييد با لباس بگرداند باشد كه بركات اين لباس أو را بر استقامت دين بدارد واگر حق اين لباس فرو نهد لباس خود از وى داد خود بستاند جنيد بر پاى خاست ومرقع از سر خود بركشيد ودر كردن شبلى افكند يقول الفقير في هذه الحكاية إشارات منها ان الشبلي قدس سره خرج من جميع ماله فصار نظير الصديق رضى اللّه عنه من هذه الأمة صائب حريف سيلىء باد خزان نهء * پيش از خزان خود بفشان برك وبار را ومنها ان الجنيد قدس سره أنفق على الشبلي من معارفه وأنعم عليه حال إرشاده من عوارفه لان الغنى مأمور بانفاق بعض ماله عند وجد أن مصارفه ( قال الحافظ ) اى صاحب كرامت شكرانهء سلامت * روزى تفقدى كن درويش بىنوا را ومنها ان المريد لا يصلح لخرقة المشايخ الا بعد الاستعداد لها بمدة وان الخرقة من شأن أهل التجرد ( قال الجامي )