غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
مقدمه 85
تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى
در پايان بىمناسبت نيست كه سخنى نيز از تبحّر پزشكى وى به ميان آوريم . بيانات غياث الدّين در تفسير سورهء انسان ، علاوة بر رسالههاى پزشكى أو كه سألها در دار العلم شيراز تدريس مىشده ، حكايت از مهارت علمي وعملي وى در امر طبابت وجرّاحى دارد . به گونهاى سخن مىگويد كه گويا ، جرّاح وكالبدشكاف بوده است . به عنوان نمونه در تفسير مزبور ( تحفة الفتى ) پس از شمارش تعداد استخوانهاى بدن انسان در اجزاء مختلف آن ( - سر مركب از 55 استخوان : 6 قطعه در جمجمه ؛ 14 قطعه در فك بالا ؛ 2 قطعه در فك پائين و 33 قطعه در دندانها - گردن حاوي 7 مهره - كمر متشكل از 24 مهره در سه بخش ) ، تعداد كل آنها را 248 استخوان برمىشمارد واضافه مىكند اين تعداد بدون احتساب استخوانهاى ريز وكنجدىشكلى است كه فاصلهء مفاصل را پر كردهاند . همچنين در شمارش عضلات بدن كه ابزار حركت استخوانها مىباشند ، رقم 520 عضله را برآورد كرده است . « 1 » نسخ موجود وروش تصحيح 1 ) نسخهء الف ، متعلق به كتابخانهء الهيات ومعارف اسلامى دانشگاه تهران به شماره ( 758 د . ) [ شمارهء ميكروفيلم ، 7010 ] . اين نسخه مجموعهء رسائلي در 280 برگ ( 10 * 5 / 17 ) با كاغذ أصفهاني ، جلد تيماج مشكى مقوائى ومشتمل بر 8 رساله مىباشد . رسالهء پنجم موسوم به مرآة الحقائق ومجلى الدقائق ، رسالهء ششم با عنوان حجة الكلام لايضاح محجّة الاسلام ، رسالة هفتم با نام تحفة الفتى في تفسير هل أتى ورسالهء هشتم در تفسير آيهء معراج ، از آثار غياث الدين منصور دشتكى است . رسالهء هفتم كه همان رسالهء مورد نظر مىباشد ، براساس ترقيمهء آن ، توسط نجم الدين محمود بن قاسم على در روز دوشنبه ، نهم ربيع الآخر سال 990 ه به خط نسخ در 35 برگ 14 سطرى ( 5 / 5 * 5 / 11 ) با عنوانها وآيات شنگرف نگارش يافته است ، « 2 » 2 ) نسخهء ( د ) ، متعلق به كتابخانهء مركزى ومركز اسناد دانشگاه تهران به شمارهء
--> ( 1 ) . مجموعه رسائل خطى ، رسالهء هفتم ، تحفة الفتى ، 6 ر . ( 2 ) . فهرست نسخههاى خطى كتابخانه الهيات ، 1 / 387 .