پى ببريم . « 1 » بخشي از اين رساله به ضميمهء تأويل الآيات عبد الرزاق كاشاني ، در سال 1145 از سوى نادر شاه به خزانهء رضويه وقف شده است . اين بخش از ابتداى رسالهء أولى از وجه ثالث از جام جهان‌نماست كه اين‌گونه آغاز شده است : حمد بىحد ز أزل تا به ابد * احدى را كه جز أو نيست أحد در معرفت كنه أو متحير وپريشانند . . . . ظواهر امر حكايت از اين دارد كه غياث الدّين اين رساله را به نام شاهزاده سراج الدين قاسم نوشته است ، كه در سالهاى 900 تا 906 والى شيراز بود . ودر رباعي خود به اين نام اشاره كرده است . سراج لأنوار الهداية مشرق * وقاسم فيض الحق بين الخلائق له ذوق توحيد وفطرة حكمة * ومشرب تحقيق وكشف الحقائق در بعضي نسخ ، اين كتاب به خواجة نصير الدّين طوسي منسوب شده است . مؤلف ارجمند الذريعة اين انتساب را خطاى قطعي دانسته وچنين استدلال مىكند : اين انتساب به‌طور قطع اشتباه است ، زيرا مؤلف در مقصد شانزدهم اين كتاب مقدار ادوار أفلاك وفلك ثوابت را ازنظر بطلميوس ، 36000 دوره مىشمارد وحال آنكه خواجة نصير الدّين طوسي اين مقدار را 25200 دوره شمارش كرده است . علاوة بر آن در مقصد پانزدهم ، اثبات فلك پنجم عطارد را به كتاب تحفة شاهى احاله مىدهد ودر پايان مىنويسد : طريق اسلم آن است كه طالب طريق حق ، قرآن وحديث را ميزان سازد وبر اين أساس عقايد خود را تصحيح كند وبعد از استحكام عقايد وتنبه ، در كلمات متكلمين وصوفيه وحكماء نظر كند تا آن عقايد راسخ شده وبه درجهء يقين رسد . « 2 » 2 . الردّ على أنموذج العلوم الدّوانية « 3 » كتاب أنموذج العلوم دوانى كتابي است در شرح شاخه‌هاى علوم كه به مسائل برخى از علوم در ده شاخه پرداخته است كه عبارتند از : الحديث وأصول الفقه ؛ بعض الخلافيات ؛ الطب ؛ الكلام ؛ التفسير ؛ الهندسة ؛ الهيئة ؛ المنطق ، الأرثماطيقى . « 4 » ( دانش اعداد )

--> ( 1 ) . مجلهء معارف ، شمارهء ( 2 ) ، دورهء سيزدهم ، مقالهء اخلاق منصورى عبد اللّه نوراني ، 97 . ( 2 ) . الذريعة ، 5 / 26 و 25 . ( 3 ) . همان ، 10 / 186 . ( 4 ) . همان ، 2 / 407 .