الف - آداب واخلاق 1 . آداب البحث والمناظرة . « 1 » اين كتاب شرح آداب البحث تأليف قاضى عضد الدّين ايجى ( م . 756 ) مىباشد . 2 . اخلاق منصورى . « 2 » اين رساله ، رسالهء أولى از وجه ثالث جام جهان‌نماى اوست . ومشتمل بر مباحث اخلاقى ، به زبان فارسي . در مباحث اخلاقى وبه زبان فارسي كتب فراوانى نگاشته شده است كه مشهورترين آنها عبارتند از : كيمياى سعادت ، ترجمهء احياء علوم الدّين ؛ نصائح الملوك ومكاتب غزالى ، اخلاق ناصري ، اخلاق محتشمى ، أوصاف الاشراف خواجة نصير الدّين طوسي . اين كتب دستمايهء ديگر مؤلفين قرار گرفت ، چنانكه ملا جلال الدّين دوانى كتاب لوامع الاشراق خود را معروف به اخلاق جلالي با الهام وبهره‌گيرى از اين كتابها نوشته است . محتواى اخلاق منصورى مشتمل بر دو بخش است . بخش أول دربارهء ماهيت ومقام انسان وطريق نيل أو به سعادت در دنيا سخن مىگويد ودر بخش دوم در تهذيب اخلاق شخصي وسلوك انسان با خلائق ، به همان سبك معمول اخلاق ناصري . مير غياث الدّين در اين رسالهء خويش ، با توجه به قصيدهء عينيهء ابن سينا دربارهء شناخت فضائل اصلى مانند حكمت ، شجاعت ، عفت وعدالت بحثهاى لطيفى نيز آورده است . علاوة بر آن ، دراثناى بيانات خود متعرض سخنان محقق معاصر خويش ملا جلال الدّين دوانى در دو كتاب شرح هياكل النور واخلاق جلالي نيز شده است چنانچه در تمامى تصانيف خود نيز همين دأب را حفظ كرده است . « 3 » مطلع وآغاز اين كتاب به اين عبارات مزين گشته است : حمد بىحد ز أزل تا به ابد * احدى را كه جز أو نيست أحد منشأ هر حرف كه از مبدأ انشاء به واسطهء قلم أعلى بر سر لوح نمايش هستى آمده رقم اسمى است از أسماء حسناى أو .

--> - معجم مؤلفي الشيعة ، على الفاضل القائنى . - ومنابع ديگر . ( 1 ) . الذريعة ، 1 / 14 . ( 2 ) . همان ، ص 379 . ( 3 ) . براي كسب اطلاعات بيشتر - مجلهء معارف ، دورهء سيزدهم ، شمارهء 2 ، نشريهء مركز نشر دانشگاهى ، مقالهء اخلاق منصورى ، تصحيح عبد اللّه نوراني ، صص 160 - 97 .