غياث الدين منصور دشتكي شيرازي

مقدمه 63

تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى

اينك از ميان شاگردان وى ، به ذكر نام تعدادى كه از همه مشهورتر بودند بسنده مىكنيم : 1 . شرف الدّين على فرزند ارشد غياث الدّين منصور . گرچه وى به اندازهء برادرش صدر الدّين محمّد به علوم عقلي ونقلي گرايش چندانى نداشت وهيچ اثر علمي نيز از خود بر جاى نگذاشت ، ليكن به عنوان فرزند ارشد تحت تعليم پدر بود وغياث الدّين كتاب مقالات العارفين وكتابي در تصوف واخلاق را به اسم وى نگاشته است . « 1 » 2 . أمير صدر الدّين محمّد ( صدر الدّين ثاني ) فرزند دوّم غياث الدّين منصور . وى كه با جدّ بزرگوارش همنام بود همانند أو به علوم عقلي گرايش داشت واز همين رو بسيار مورد توجّه پدر قرار گرفت . 3 . مولانا مصلح الدّين لأرى . وى كه سرآمد شاگردان أمير غياث الدّين مىباشد ، در شيراز به تكميل معلومات وكسب فضائل پرداخت وسپس به هندوستان عزيمت كرد وبه خدمت پادشاه آن سرزمين درآمده وازطرف پادشاه ملقّب به صدر گرديد . آنگاه به حجاز وعراق وتركيه رفت واز سوى سليمان خان ، قيصر روم ، مورد احترام فراوان قرار گرفت وبه تدريس در آن سرزمين تشويق شد . سپس از إسلامبول به بغداد رفت ودر آنجا مصاحب إسكندر پاشا ، بيگلر بيگى عراق بود ودر همين أيام تاريخ آل عثمان را به رشتهء تحرير درآورد ودر پى آن به تأليف كتب ديگرى همچون : حاشية بر حاشيهء علّامه دوانى ؛ حاشية بر شرح جامى ؛ شرح فارسي هيئت قوشچى ؛ حاشية بر أنوار التنزيل و . . . ( مجموعا 12 تأليف ) پرداخت . وى در سال 981 ه ( يا 979 ه ) در بغداد درگذشت . « 2 » 4 . جمال الدّين محمود شيرازي . يكى ديگر از چهره‌هاى بارز در ميان شاگردان غياث الدّين منصور كه به‌طور قطع در حدود سال ( 960 تا 965 ) رياست حوزهء فلسفي شيراز را برعهده داشته است . عدّه‌اى أو را شاگرد علّامه دوانى مىدانند در اين صورت وى در زمان مرگ دوانى ( سال 908 ه ) بسيار جوان بود ولذا بيشتر تتلمذ أو نزد غياث الدّين منصور بوده است . وى در طول سالهاى 948 تا 960 ه در تبريز أقامت داشته وسپس به شيراز بازمىگردد . در اين بازگشت عدّه‌اى در دروازهء أصفهان به أو و

--> ( 1 ) . طرايق الحقائق ، معصوم شيرازي ( معصوم‌علىشاه ) ، 3 / 122 . ( 2 ) . بزرگان شيراز ، 335 .