جامع عتيق شيراز پس از مناظره‌اى نسبتا طولانى در حضور فضلاى فارس ، خطاب به حضّار مىگويد : حضرت مير پرواز مىكنند ومرا به عصا راه بايد رفت ، همراهى مسير نيست . « 1 » گرچه اين مناظرات ازنظر برخى مجادلاتى از سر عصبيت ويا معارضه‌اى ميان يكى از أولاد على - سيّد سند - ويكى از نوادگان أبو بكر - دوانى - بوده است ، ليكن نبايد ازنظر دور داشت كه بسيارى از مباحث منطقي ، فلسفي وكلامي در بين همين منازعات ، مورد حلاجيهاى دقيق قرار گرفت وبعدها رهگشاى فلاسفه‌اى چون ملا صدرا گشته است . به عنوان نمونه مناظرات اين دو بزرگوار است در مغالطهء جذر أصم ، يا پارادوكس دروغگو ، كه يكى از پارادوكسهاى مهم در منطق ومعرفت‌شناسى محسوب مىشود ودر بحث صدق از اهميت خاصي برخوردار است . ونيز مباحثات ايشان در باب حمل ومسائل مربوط به آنكه در معرفت‌شناسى امروز اهميت شايان توجهى دارد وبعدها در فلسفهء ملا صدرا اهميت خاصي پيدا كرد . دامنهء مجادلات بين اين حكيم پس از مرگ آنها نيز ادامه داشت وأمير غياث الدّين كه در زمان حيات ايشان ودر سنين جوانى خود به مباحثه ومناظره با علّامه دوانى مىپرداخت ، در رساله‌هاى متعدد خود نيز به مقايسه گفتار اين دو فيلسوف پرداخته وغالبا به نفع پدر ، سخنان علّامه دوانى را ردّ وجواب گفته است . صاحب فارسنامهء ناصري ، به يكى از مناظرات أمير غياث الدّين با علّامه دوانى در حضور أمير صدر الدّين چنين اشاره كرده است : در مجلسي كه مشحون بود از علماء وأكابر ، أمير غياث الدّين منصور كه در سن 18 سالگى بسر مىبرد ، جناب محقق دوانى را مخاطب ساخته ومطالب علمي را به عنوان مشاجرت سؤال نمود وجناب دوانى از پاسخ اعراض كرد . در اين هنگام رنگ چهرهء أمير صدر الدّين ، پدر بزرگوار آن جناب ، از اين اعراض متغير گشته وبه جناب دوانى فرمود : بنده‌زاده با شما چنين مىگويد ! علّامه دوانى در پاسخ گفت : شما خود بفرمائيد تا ببينم چه پاسخ مىگوئيد ؟ ! « 2 » أمير صدر الدّين وملا صدراى شيرازي فيلسوف شهير ملا صدرا در جاىجاى كتاب پرارزش خويش ، أسفار ، به طرح

--> ( 1 ) . سلم السماوات ، 127 . وفارسنامهء ناصري ، 1 / 938 . ( 2 ) . فارسنامهء ناصري ، حسينى فسائى ، 1 / 1142 .