غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
مقدمه 31
تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى
بزرگوارى أو مورد تأييد همگان بود ، سفري به عراق وآذربايجان كرد وبا مشايخ عصر خويش ملاقاة نمود ودر سال 754 ه ويا 767 ه درگذشت . پسر وى إبراهيم ملقّب به شرف الدّين يا شرف الملة است . صاحب جاه ، دانشمند ، خوشبيان وعالىمرتبه بود ودر تصوف نيز مقامي والا داشت . با پدرش به عراق وآذربايجان رفت واز محضر مشايخ آن ديار بهرهمند شده وپنجاه سال در مدرسهء رضويه ومسجد جامع عتيق وعظ كرد . وى در سال 788 ه درگذشت ودر مقبرهء خانوادگى به خاك سپرده شد . « 1 » فرزند وى صدر الدّين محمّد ونوهاش غياث الدّين منصور ونبيرهاش نيز صدر الدّين محمّد ( م . 903 ه ) نام داشت واوست كه از سوى فيلسوف شهير متأخر ، ملاصدراى شيرازي به سيّد المدقّقين والسيّد السند ملقّب گشته است . « 2 » سيّد سند ، صدر الدّين محمّد دو پسر داشت ؛ يكى غياث الدّين منصور ( م . 948 ه ) وديگرى عماد الدّين مسعود ( م . 951 يا 955 ه ) . نامداران اين خاندان پس از اين دو برادر ، در پنج خطه مىزيستهاند : « 3 » 1 ) گروهى در شيراز متوطن بوده ويا پس از مدتي به شيراز بازگشتهاند . مانند سيّد على خان كبير كه پس از حدود 48 سال أقامت در مكة وهند به شيراز آمده وبه تدريس در مدرسهء منصوريه پرداخت . 2 ) گروهى در مكة مسكن گزيدند . همانند ميرزا محمّد معصوم دشتكى شيرازي ، وى در مسجد الحرام كتابهاى فقه مذاهب پنجگانه را علاوة بر كتب تفسير وكلام درس مىگفت ، همچنين نقش عمدهاى در تقريب مذاهب داشته وخصومت شيعه وسنى را تخفيف داد . وفاتش در سال 1032 ه ضبط شده است . 3 ) جماعتى همچون نظام الدّين احمد مكي ، فرزند ميرزا معصوم دشتكى كه به حيدرآباد دكن رفتند وهنوز بازماندگان آنها در آنجا أقامت دارند . وى در سال 1085 ه در سن شصتوسهسالگى درگذشت . 4 ) عدّهاى از أولاد سيّد على خان كبير فرزند نظام الدّين احمد نيز به فسا رفتند همچون ميرزا حسن حسينى فسائى ، صاحب فارسنامهء ناصري ( م . 1237 ) .
--> ( 1 ) . طرائق الحقائق ، حاج معصومعلىشاه ، نعمة اللهى ، 3 / 226 . ( 2 ) . الاسفار الأربعة ، ملا صدرا ، 1 / 59 ؛ 5 / 95 و 288 و 292 ؛ 3 / 320 . ( 3 ) . فارسنامهء ناصري ، حسينى فسائى ، 1 / 13 ؛ 2 / 1038 - 1043 وبزرگان شيراز ، رحمت اللّه مهراز ، 311 .