زمينه ، انگيزه‌هاى فرقه‌اى ، اعتقادي وسياسي را نيز نبايد ازنظر دور داشت . وسورهء انسان از جمله سورى است كه آراء متناقضى را برتافته است . آراء وانديشه‌ها سيوطى مىنويسد : سورة الانسان قيل مدنيّة وقيل مكّية الّا آية واحدة وَلا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِماً أَوْ كَفُوراً . « 1 » أقوال وآراء مفسرين بزرگ فريقين ، دربارهء مكي يا مدنى بودن اين سوره را مىتوان در چهار قسم سامان داد : 1 ) مدنى بودن تمام سوره ونزول آن ( به تمامى ) در شأن علي عليه السّلام وأهل بيت گرامى ايشان در پى رخدادى خاص . 2 ) مكّى بودن تمام سوره ونفى سبب خاص ونفى انحصار آيات در سبب . 3 ) مدنى بودن آيات ابتدائي سوره ( 22 - 1 ) ومكي بودن آيات انتهائى آن . 4 ) مكي بودن تمام سوره ضمن پذيرش انحصار واختصاص آيات 22 - 5 در شأن علي عليه السّلام وأهل بيت ايشان . اينك به تقرير هريك از اين آراء مىپردازيم : قول نخست : مدنى بودن تمام سوره ونزول آن در شأن علي عليه السّلام در پى رخدادى خاص . بسيارى از مفسرين شيعه وسنى بر اين باورند كه سورهء انسان در شأن علي عليه السّلام ، فاطمهء زهرا عليها السّلام وحسنين عليهما السّلام نازل شده است . ازآنجاكه ولادت اين دو امام بزرگوار در سالهاى سوم وچهارم هجرت ، در مدينه بوده است لذا سورهء دهر مدنى است . اين رأى مستند بر روايات متعددى است كه نزول اين سوره را پس از رويداد بيمارى حسنين عليهما السّلام ونذر روزه‌دارى سه روزه از سوى والدين گرامى ايشان وايثار طعام افطار از سوى خانواده به يتيم ، مسكين وأسير مىداند . أبو القاسم ، عبيد اللّه حسكانى « 2 » ، مؤلف تفسير شواهد التنزيل ، در وجه تسميه وانگيزهء نگارش كتاب خويش مىنويسد :

--> ( 1 ) . الاتقان ، 1 / 14 ( 2 ) . عبيد اللّه حسكانى ( م . بعد از 470 ه ) ، به تصريح سيد بن طاوس در كتاب اقبال ، از علماى أهل تسنن است .