( حكيم ) گفته ميشود ، لازم است توجّه شود كه آن مقام نوراني وآثار آن چيست وحقيقت حكمت ومقام حكيم كدام است . وهمچنين اگر گفته مىشود حضرت إبراهيم عليه السّلام مسلم است ، يا مثلا حضرت ايّوب عليه السّلام صابر است ويا حضرت خاتم صلّى اللّه عليه وآله وسلّم ( عبده ) است همه اينها حكايت از درجات عالي وفوق عالي وجودي آنان دارند ، به طورى كه آن مقام ودرجه نوراني با وجود آنان عينيّت پيدا كرده است ووجودشان عين همان مقامات بوده ونورانيّت آن مقامات را در وجود خود دارا هستند ، وهرگز فقط به صورت تنها لفظ نبوده وبراي احترام ويا به عنوان محبّت صرف ، اطلاق نشده‌اند . ونيز مقامات ودرجاتى از قبيل : ابرار ، مقرّبين - مخلصين - مخلصين وغير ذلك ، ويا دركاتى از قبيل : غافلين - سفهاء - طبع على قلوبهم - مثلا ، كه در قرآن در بارهء انسانهاى صاعد وبا كمال ، ويا در بارهء انسانهاى ساقط ورذل ، بيان شده است ، همه حكايت از ماهيّت وحقيقت وجودي آن إنسانها دارد ، زيرا انسان ساخته عمل وعلم خودش بوده ومىتواند با علم وعمل مثبت ويا منفي براي خود ماهيّت جديد وجديدتر كسب كند . واز همه مهمتر در مورد أسماء الهى - ذكر ودعا از طريق آن أسماء كه مورد سفارش وتأكيد قرآن وروايات مىباشد ، حقيقي است وآثاري مخصوص به خود دارد - ، ولكن واقعيّت آن اسما كه هر كدام مرتبه‌اى از مراتب وجود بوده وظهورى از مراتب ظهور وجود صمدي حضرت حق سبحانه وتعالى هستند ، حقيقت ومطلب ديگرى است ، كه اين مورد دوّم مورد نظر اين مقاله است . امّا در بارهء مقامات أهل بيت عصمت وطهارت وأئمّه أطهار وحضرت صديقه طاهره ، سلام اللّه عليهم أجمعين ، مقامات آنان فوق مقام أنبيا عليهم السّلام بوده وبا حضرت رسول أكرم ( ص ) نور واحدند . بيان حتّى متنى آن مقامات از طريق قرآن وأحاديث ، خود به يك رساله ديگرى نيازمند است ، وبه دليل اينكه نبايد مقدّمه بيش از حدّ طولانى گردد ، اين قسمت را براي محلّ مناسب ديگرى واگذار مىكنيم . البتّه همان‌گونه كه تفسير وتبيين مقامات پيغمبران ، وتفسير كلّيّه مقامات انسانهاى صاعد ( همه ) در حقيقت تفسير مراتب وشؤون وجودي حضرت خاتم ( ص )