نهلا غروي نائيني
72
محدثات شيعه ( فارسي )
القرشية المخزوميّة ، وپدرش به زاد الرّاكب « 1 » معروف بوده است . مادرش عاتكة بنت عامر بن ربيعة بن . . . بن كنانة ، وهمسرش أبو سلمه ( عبد اللّه بن عبد الأسد از بنى مخزوم ) بوده است . دوبار با همسرش به حبشه مهاجرت كرد . أم سلمة زينب ، سلمه ، عمر ودرّه ، فرزندان أبو سلمه را به دنيا آورد . « 2 » أم سلمة در سال 62 ق . در هشتاد وچهار سالگى در حكومت يزيد ، در شهر مدينه وفات كرد ودر بقيع مدفون شد وآخرين نفر از امّهات مؤمنين بود كه از دنيا رفت . درباره سال رحلت أم سلمة أقوال مختلفي ذكر شده كه سال 62 ق . به صواب نزديكتر است . ابن سعد به سند خود گويد : « قالت امّ سلمة لأبي سلمة بلغني أنّه ليس امرأة يموت زوجها وهو من أهل الجنّة وهي من أهل الجنة ثم لم تتزوج بعده الّا جمع اللّه بينهما في الجنة ، كذلك إذا ماتت المرأة و . . . » : « 3 » أم سلمة به همسرش گفت : « شنيدهام چنانچه زنى شوهرش بميرد وأهل بهشت باشد وآن زن هم أهل بهشت باشد وپس از همسرش ازدواج نكند مگر اينكه خداوند در بهشت آنها را در كنار هم قرار دهد همچنين است اگر زن بميرد وشوهرش زنده بماند وازدواج نكند ؛ بيا تا ما عهد كنيم هركدام زودتر بميرد ، ديگرى همسرى نگيرد . أبو سلمه گفت : اگر من بميرم مبادا چنين كنى وخود را به زحمت بيفكنى ؛ سپس دست به دعا برداشت وعرض كرد : بارالها أم سلمة را بعد از من مردى بهتر از من عطا فرما . أبو سلمه در سال چهارم هجرت از دنيا رفت وپس از تمام شدن عدّهاش ، أبو بكر به خواستگارى أم سلمة رفت ؛ اما أو نپذيرفت . بعد از أو عمر به اين كار اقدام كرد وأو هم موفق نشد ؛ سپس رسول خدا صلّى اللّه عليه واله أو را با كابين ده درهم وبه قولي به دستاسى ودو سبو وبالشئ كه از ليف خرما پر شده بود ولحافي وقدحى وديگى وخوانچه بزرگى از چوب به ازدواج خود درآورد ، وأم سلمة با چنين مهر ساده نزد پيامبر صلّى اللّه عليه واله منزلتي بالا داشت . « 4 » فضايل : أم سلمة از اولين گروندگان به اسلام واولين زنان مهاجر بود . ابن أثير گويد : اولين زنى
--> ( 1 ) . زاد الراكب : كسى كه مخارج سفر همراهان خود را مىپرداخت وهمواره همسفران ميهمان أو بودند . تاريخ طبري : 3 ، 1138 ؛ لغتنامه دهخدا . ( 2 ) . أعلام النساء : 5 ، 222 . ( 3 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 88 . ( 4 ) . رسم عرب چنين بود كه هرچه زن برايشان بيشتر ارزش داشت ، مهر أو را سنگينتر تعيين مىكردند ؛ ليكن أم سلمة با چنين مهر سادهاى نزد رسول خدا ( ص ) داراى منزلت وشأن خاص بود .