نهلا غروي نائيني

94

محدثات شيعه ( فارسي )

هم مىنويسد : « أم كلثوم دختر أمير المؤمنين عليه السّلام كنيهء زينب صغرى است . « 1 » مسعودى در بيان فرزندان علي عليه السّلام آورده است : « أم كلثوم الكبرى وزينب الكبرى امّهما فاطمة الزهراء بنت رسول اللّه صلّى اللّه عليه واله » . أو أم كلثوم صغرى وزينب را نام برده ، ولى نام مادرشان را ذكر نكرده است . « 2 » ازدواج أم كلثوم : أم كلثوم بسيار نوجوان بود كه عمر بن خطاب وى را خواستگارى كرد ؛ علي عليه السّلام فرمود « بچه سال است » عمر مجددا خواستگارى كرد وحضرت چون راضى به اين ازدواج نبود پاسخهاى مختلف داد . سرانجام عمر به عباس ( عموى پيامبر صلّى اللّه عليه واله ) شكايت وتهديد كرد كه اگر على قبول نكند چاه زمزم را خراب مىكنم ودو شاهد مىآورم كه على دزد است ودستش را مىبرم . « 3 » حضرت به ناچار پذيرفت وفرمود : « أو ( أم كلثوم ) را به نزدت مىفرستم ، اگر راضى شدى با وى ازدواج كن » . سپس أم كلثوم را فقط با يك برد بر تن نزد عمر فرستاد وفرمود به عمر بگو فقط با همين برد مىآيم . عمر دستش را بر ساق پاى أم كلثوم نهاد . أم كلثوم گفت : اگر خليفه نبودى دماغت را مىشكستم . اين را گفت واز نزد عمر بيرون رفت وبه خدمت پدر رسيد وگفت : مرا نزد پيرمرد بدى فرستادى . فرمود دخترم أو شوهر توست . عمر ، أم كلثوم را با مهر چهل هزار درهم به عقد خود درآورد ، « 4 » وأم كلثوم ، زيد ورقيه را به دنيا آورد . « 5 » از عمر سؤال شد : چرا با أم كلثوم ازدواج كردى ؟ گفت : از رسول خدا صلّى اللّه عليه واله شنيدم كه فرمود : « كلّ نسب وسبب منقطع يوم القيامة الّا نسبى وسببي ، وكنت قد صحبته فأحببت ان يكون هذا » : « 6 » هر نسب وفاميلى وسببي روز قيامت قطع مىشود ، جز نسبت وسبب با من . خواستم كه با أو پيوند ونسبت داشته باشم . در صحت سلسله سند ومتن اين حديث شك است ؛ چنانچه صحيح هم باشد ، به شرطي اين نسب وسبب منقطع نيست كه خدا ورسولش از آن افراد راضى باشند وگرنه أبو جهل وخويشان رسول اللّه صلّى اللّه عليه واله نظير أبو جهل ، روز قيامت در أمان خواهند بود . كلينى مىنويسد : پس از فوت عمر ، علي عليه السّلام أم كلثوم را به خانه خويش برد . « 7 » پس از آن أم كلثوم با عون بن جعفر بن أبي طالب ( پسر

--> ( 1 ) . تنقيح المقال : 3 ، 73 من فصل النساء . ( 2 ) . مروج الذهب : 2 ، 92 . ( 3 ) . كافى : 5 ، 346 باب تزويج أم كلثوم . ( 4 ) . أسد الغابة : 5 ، 614 ؛ الاستيعاب : 4 ، 1954 ؛ أعيان الشيعة : 3 ، 486 ؛ تاريخ طبري : 4 ، 199 . ( 5 ) . الطبقات الكبرى : 8 / 463 ؛ جمهرة الانساب : 38 ؛ اصابه في تمييز الصحابة : 4 ، 468 . ( 6 ) . الطبقات الكبرى : 8 ، 463 ؛ بحار الأنوار : 25 ، 246 كتاب الإمامة . ( 7 ) . كافى : 6 ، 115 كتاب الطلاق .