رسول طلائيان
10
مأخذ شناسى رجال شيعه ( فارسي )
استفاده كردهايم ؛ ليكن اين كتاب با همهء محتواى ارزشمند ومحقّقانهاش داراى اشكالهايى چند است : اوّل آن كه دانش رجال وتراجم ( شرح حال نگارى ) در اين اثر خلط شدهاند وتمامى شرح حالها ، اگر چه مربوط به شخصيتهاى غير راوي بودهاند ، در حوزهء تأليفهاى رجالي داخل شدهاند . دوم آن كه گاه تأليفهاى حديثي وغير رجالي در موضوع اين كتاب ، وارد شدهاند . سوم آن كه گزارش كتابها غالباً بيش از آوردن نام آنها نيست . گذشته از اينها تأليفهاى رجالي پس از مرحوم تهرانى ومقالهها وتحقيقهاى جديد نيز مورد نياز محقّقان است كه در تكميل كار محقّق تهرانى به آنها نيز پرداختهايم . شيوهء كتاب حاضر در اين كتاب كوشيدهايم تأليفهايى كه محور اصلى آنها در زمينههاى مختلف رجالي باشد ، گزارش شوند . از اين رو ، تأليفهاى موجود در اين موضوعات را آوردهايم : كلّيات علم رجال ، شرح حال مستقل راويان ، كتب رجالىاى كه بر أساس طبقات يا فهرست ويا مشيخه تأليف شدهاند ، جوامع رجالي ومعجمها ، رسالههاى مستقل در قواعد رجالي ، ضبط أسامي ، اصطلاحات رجالي ، ترتيب وتنظيم وإضافات وحواشي كتب معجم رجالي ، منظومههاى رجالي وتاريخ رجال . نكتهء شايان ذكر اين كه شناسايى اين موضوعات در سه قرن اوّل ، بر أساس نام كتابها بوده است ؛ چه آن كه غالب كتابها تنها در فهرستها نام برده شدهاند وأصل آنها اينك در دست نيست .