مهدي مهريزي
135
ميراث حديث شيعه
است . « 1 » أحوال وآثار ابن ساوجى تاكنون به شرح حال مفصلى از أو دست نيافتهايم . ظاهراً أو اولين كسى است كه نثر اللئالي را به نظم آوردهاست . آثاري را كه به أو نسبت دادهاند عبارتاند از : 1 . « بدرة المعاني في ترجمة اللئالي » و « درة المعالي في ترجمة نثر اللئالي » كه ظاهراً هر دو يكى هستند ؛ أولى را الذريعة « 2 » ودانشمندان آذربايجان « 3 » نقل كردهاند وتاريخ نظم آن را 732 ق ، برشمردهاند كه در سال 1315 ق ، در استامبول به طبع رسيده ودومى را فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران « 4 » با تاريخ كتابت 729 ق نام برده كه اين تاريخ در دو بيت آخر نسخه آمده است . نثر اللئالي مجموعهاى است شامل حدود سيصد كلمه منسوب به أمير المؤمنين علي عليه السلام ودر ابوابى بر حسب حروف تهجى كه گفتهاند آن را امين الاسلام شيخ طبرسى ، مفسر بزرگ شيعه در قرن ششم ، فرآهم آورده است « 5 » . ابن ساوجى اين رساله را كه در دستنوشتهء ما داراى دويست وشصت وسه كلمه است ، به سال 729 ق ، در أصفهان نوشته « 6 » وبه صاحب أعظم شرف الدين على كه در آن أيام به أصفهان آمده بوده ، تقديم داشته است . أو هر كلمه را در يك بيت ترجمه
--> ( 1 ) . همچنين ذيل واژه « نظم » در الذريعة دهها مورد نام برده شده است ودر ميراث حديث شيعه نيز ترجمههاى منظوم ديگرى به چاپ رسيده است . ( 2 ) . الذريعة ، ج 26 ، ص 90 . ( 3 ) . دانشمندان آذربايجان ، ص 21 ؛ دائرة المعارف تشيع ، ج 1 ، ص 325 . ( 4 ) . فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران ، ج 2 ، ص 141 . ( 5 ) . اقوالى كه در مورد مؤلف نثر اللئالي وجود دارد در ميراث حديث شيعه دفتر سوم آمده است ( 6 ) . البتة نسخهء مورد تصحيح در آغاز مجموعهاى آمده كه در دو رسالهء پايانى آن تاريخ مذكور ( 729 ق ) ديده مىشود .