شرح حديثِ « إنّ الأرض على الحوت » حكيم ملا على نوري ( 1246 ق ) تحقيق : حامد ناجى أصفهاني درآمد يكى از روايت‌هاى وارد در چگونگى نظام خلقت ، روايت مشهور « حوت » به نقل از حضرت صادق عليه السلام است كه در مصادر گوناگون روايى ، همچون كافى وتفسير قمى نقل گرديده است . در اين روايت هنگامى كه از امام عليه السلام سؤال گرديد : زمين بر چه قرار دارد ؟ حضرت فرمودند : زمين بر پشت ما هي ، وما هي در آب است واين آب بر روى صخره‌اى است كه آن صخره خود بر شاخ گاو نرى قرار دارد كه آن گاو نيز بر روى خاك نمناكى است . چنان كه از سياق اين روايت بر مىآيد ، اين نقل ، مملوّ از معاني ورموز دشوارى است كه بنا بر ذيل روايت ، علما نيز از فهم آن عاجزند ؛ از اين رو دانشمندان گوناگونى سعى در تفسير وتبيين آن داشته‌اند . بزرگ حكيم عصر قاجار ، فيلسوف متأله ملّا على نوري كه مجدّد حكمت متعاليه در قرن سيزدهم است ، با بهره‌گيرى از دانش وافر عقلانى وروايى در صدد تفسير اين روايت برآمده ، وبرخلاف ظاهر روايت ، مفاد آن را به مراتب طينت واخلاق در انسان سوق داده وبه تأويل آن پرداخته است . وليك تفسير خود أو نيز به سان أصل حديث